Kennisbank – Ontwikkelbedrijven.nl
Verdieping: Banenafspraak
Banenafspraak uitgelegd
De Banenafspraak is bedoeld om meer banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Het gaat om mensen die kunnen werken, maar daarbij ondersteuning nodig hebben of niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen.
Sinds de invoering van de Participatiewet in 2015 is de Wet sociale werkvoorziening gesloten voor nieuwe instroom. Nieuwe Wsw-indicaties worden sindsdien niet meer afgegeven. Voor mensen die vroeger mogelijk in de Wsw terecht zouden zijn gekomen, zijn vooral twee routes belangrijk geworden: beschut werk en de Banenafspraak.
Beschut werk is bedoeld voor mensen die alleen kunnen werken met structurele begeleiding of aanpassing van de werkplek. De Banenafspraak richt zich juist op mensen die met ondersteuning bij reguliere werkgevers kunnen werken.
Ontwikkelbedrijven spelen bij beide routes een belangrijke rol. Zij kunnen mensen begeleiden, werknemersvaardigheden ontwikkelen, detachering organiseren, werkgevers ondersteunen en een vangnet bieden wanneer regulier werk nog niet direct haalbaar is.
Overzicht kennisitem:
- Wat is de Banenafspraak?
- Waarom bestaat de Banenafspraak?
- Voor wie is de Banenafspraak bedoeld?
- Wat is een Indicatie banenafspraak?
- Wat is het doelgroepregister?
- Hoe komt iemand in het doelgroepregister?
- Wat is het verschil tussen Banenafspraak en beschut werk?
- Lagere en hogere loonwaarde
- Banenafspraak na het sluiten van de Wsw
- De rol van gemeenten
- De rol van UWV
- De rol van werkgevers
- Banenafspraak en het Werkcentrum
- Ondersteuning van werkgevers
- De rol van ontwikkelbedrijven bij de Banenafspraak
- Banenafspraak en detachering
- Banenafspraak en loonkostensubsidie
- Banenafspraak en jobcoaching
- Banenafspraak en no-riskpolis
- Banenafspraak en loonkostenvoordeel
- Banenafspraak en SROI
- Banenafspraak en sociale infrastructuur
- Banenafspraak als springplank
- Banenafspraak als vangnetvraagstuk
- Banenafspraak en arbeidsmarktfunctionaliteiten
- De groep tussen beschut werk en regulier werk
- Banenafspraak en Simpel Switchen
- Veilige overstap naar regulier werk
- Banenafspraak en de vangnetfunctie van ontwikkelbedrijven
- Overgang tussen beschut werk en Banenafspraak
- Verschil tussen Banenafspraak, Wsw en beschut werk
- Waarom is de Banenafspraak belangrijk voor ontwikkelbedrijven?
- Knelpunten in de praktijk
- Toekomst van de Banenafspraak
- Voorgenomen verbreding van de Banenafspraak
- Wat betekent dit voor ontwikkelbedrijven?
- De rol van Ontwikkelbedrijven.nl
- Conclusie
- Veel gestelde vragen
Wat is de Banenafspraak?
De Banenafspraak is een afspraak tussen overheid en werkgevers om extra banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking.
Het doel is dat meer mensen met een beperking of verminderde loonwaarde aan het werk kunnen bij reguliere werkgevers. Werkgevers worden daarbij ondersteund met instrumenten zoals loonkostensubsidie, jobcoaching, werkplekaanpassingen, no-riskpolis of loonkostenvoordeel.
De Banenafspraak gaat dus niet alleen over het tellen van banen. Het gaat vooral over de vraag hoe mensen met een arbeidsbeperking duurzaam kunnen meedoen op de arbeidsmarkt.
Waarom bestaat de Banenafspraak?
De Banenafspraak is ontstaan vanuit de gedachte dat meer mensen met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers moeten kunnen werken.
Voor 2015 konden mensen met een Wsw-indicatie instromen in de sociale werkvoorziening. Na de invoering van de Participatiewet is die route gesloten voor nieuwe instroom.
De nieuwe gedachte werd:
Regulier werk waar dat kan, beschut werk waar dat nodig is.
Voor mensen die met ondersteuning bij een reguliere werkgever kunnen werken, is de Banenafspraak daarom belangrijk. Zij moeten niet automatisch terechtkomen in een beschutte werkomgeving, maar een kans krijgen op de reguliere arbeidsmarkt.
In de praktijk blijkt wel dat die stap niet altijd vanzelf gaat. Veel mensen hebben begeleiding, ontwikkeling, matching of een tussenstap nodig. Daar kunnen ontwikkelbedrijven bij helpen.
Voor wie is de Banenafspraak bedoeld?
De Banenafspraak is bedoeld voor mensen die door een ziekte, beperking of andere arbeidsbelemmering niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen, maar wel arbeidsvermogen hebben.
Het kan bijvoorbeeld gaan om:
- mensen die onder de Participatiewet vallen en niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen;
- mensen met een Wsw-indicatie;
- Wajongers met arbeidsvermogen;
- leerlingen en oud-leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs;
- leerlingen en oud-leerlingen uit het praktijkonderwijs;
- mensen die via UWV een Indicatie banenafspraak krijgen;
- mensen die in het doelgroepregister Banenafspraak staan.
De exacte beoordeling loopt via UWV of via bestaande routes voor bepaalde groepen. Wie onder de doelgroep valt, wordt opgenomen in het doelgroepregister.
Wat is een Indicatie banenafspraak?
Een Indicatie banenafspraak is een verklaring van UWV. Deze verklaring geeft aan dat iemand door een ziekte of handicap niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kan verdienen.
Met een Indicatie banenafspraak valt iemand onder de doelgroep van de Banenafspraak. Dat kan helpen bij het vinden van werk, omdat werkgevers dan gebruik kunnen maken van ondersteuning en regelingen.
Een Indicatie banenafspraak betekent niet dat iemand niet kan werken. Het betekent juist dat iemand wél kan werken, maar daarbij ondersteuning of aanpassing nodig kan hebben.
Wat is het doelgroepregister?
Het doelgroepregister is een register van UWV. In dit register staan mensen die meetellen voor de Banenafspraak.
Als iemand in het doelgroepregister staat, valt die persoon onder de doelgroep van de Banenafspraak. Werkgevers kunnen dan zien dat iemand meetelt voor de Banenafspraak. Zij zien niet alle achterliggende gegevens, maar kunnen wel controleren of iemand in het register staat.
Het doelgroepregister is belangrijk omdat het bepaalt of een baan meetelt voor de Banenafspraak en of bepaalde werkgeversvoordelen of ondersteuningsregelingen mogelijk zijn.
Hoe komt iemand in het doelgroepregister?
Er zijn verschillende manieren om in het doelgroepregister te komen.
Dat kan bijvoorbeeld doordat iemand:
- een Indicatie banenafspraak krijgt van UWV;
- behoort tot een groep die automatisch of via aanmelding wordt opgenomen;
- Wajonger met arbeidsvermogen is;
- een Wsw-indicatie had;
- afkomstig is uit praktijkonderwijs of voortgezet speciaal onderwijs en zich aanmeldt;
- via een beoordeling arbeidsvermogen van UWV wordt beoordeeld.
De route kan per persoon verschillen. Voor inwoners is het daarom verstandig om contact op te nemen met de gemeente of UWV.
Wat is het verschil tussen Banenafspraak en beschut werk?
De Banenafspraak en Beschut werk worden vaak met elkaar verward. Toch zijn het verschillende routes.
Banenafspraak
De Banenafspraak is bedoeld voor mensen die met ondersteuning bij reguliere werkgevers kunnen werken. Zij hebben arbeidsvermogen, maar verdienen mogelijk niet zelfstandig het wettelijk minimumloon. Desondanks dit streven is het niet altijd haalbaar voor deze mensen en vinden zij hedendaags een baan binnen een ontwikkelbedrijf.
Beschut werk
Beschut werk is bedoeld voor mensen die alleen kunnen werken met structurele begeleiding, ondersteuning of aanpassing van de werkplek. De ondersteuningsbehoefte is zo groot dat een gewone werkgever die begeleiding of aanpassing niet vanzelf kan bieden.
Kort gezegd:
Banenafspraak: werken bij reguliere werkgevers met ondersteuning.
Beschut werk: werken in een aangepaste of beschutte werkomgeving met structurele begeleiding.
In de praktijk is het onderscheid soms lastig. Sommige mensen zitten tussen beide routes in. Zij kunnen misschien doorgroeien naar regulier werk, maar hebben eerst een ontwikkelplek, detachering of intensieve begeleiding nodig.
Lagere en hogere loonwaarde
In de praktijk wordt vaak gesproken over een verschil tussen mensen met een lagere en hogere loonwaarde.
Bij een lagere loonwaarde en een grote begeleidingsbehoefte kan beschut werk passend zijn. Bij een hogere loonwaarde en de mogelijkheid om met ondersteuning bij een reguliere werkgever te werken, ligt de Banenafspraak meer voor de hand.
Soms wordt hierbij grofweg gedacht aan:
- beschut werk voor mensen met een lagere loonwaarde en intensieve ondersteuning;
- Banenafspraak voor mensen met een hogere loonwaarde die met begeleiding regulier kunnen werken.
Dit is geen harde wettelijke grens. De beoordeling hangt af van de ondersteuningsbehoefte, de arbeidsmogelijkheden, de loonwaarde, de werkplek en de vraag of regulier werk met ondersteuning haalbaar is.
Banenafspraak na het sluiten van de Wsw
De Banenafspraak is niet los te zien van het sluiten van de Wsw voor nieuwe instroom.
Voor 2015 konden mensen met een arbeidsbeperking via een Wsw-indicatie instromen in de sociale werkvoorziening. Na de invoering van de Participatiewet werd deze route afgesloten.
Nieuwe doelgroepen vallen sindsdien onder de Participatiewet. Daarbij zijn vooral twee routes belangrijk:
1. Beschut werk
Voor mensen die alleen kunnen werken met structurele begeleiding of aanpassing.
2. Banenafspraak
Voor mensen die met ondersteuning bij reguliere werkgevers kunnen werken.
Deze verandering heeft grote invloed gehad op sociale werkplaatsen en ontwikkelbedrijven. Zij moesten zich doorontwikkelen van klassieke Wsw-organisaties naar bredere ontwikkelbedrijven binnen de sociale infrastructuur.
De rol van gemeenten
Gemeenten spelen een belangrijke rol bij de uitvoering van de Participatiewet en ondersteuning richting werk.
Bij de Banenafspraak kunnen gemeenten betrokken zijn bij:
- herkennen van kandidaten;
- begeleiden van inwoners richting werk;
- aanvragen of ondersteunen bij beoordeling;
- inzetten van loonkostensubsidie;
- organiseren van jobcoaching;
- aanbieden van re-integratietrajecten;
- samenwerken met ontwikkelbedrijven;
- ondersteunen van werkgevers;
- creëren van opstap- of vangnetbanen.
Gemeenten kunnen deze taken zelf uitvoeren of deels beleggen bij een ontwikkelbedrijf, sociale dienst, werkgeversservicepunt of regionale uitvoeringsorganisatie.
De rol van UWV
UWV speelt een belangrijke rol bij de Banenafspraak.
UWV beheert het doelgroepregister en beoordeelt in veel gevallen of iemand in aanmerking komt voor een Indicatie banenafspraak.
Daarnaast kan UWV betrokken zijn bij:
- beoordeling arbeidsvermogen;
- Wajong;
- doelgroepregister;
- no-riskpolis;
- informatievoorziening richting werkgevers;
- ondersteuning bij regelingen.
Voor inwoners en werkgevers is UWV vaak de organisatie die duidelijkheid geeft over registratie en formele beoordeling.
De rol van werkgevers
Werkgevers zijn onmisbaar voor de Banenafspraak. De afspraak is immers gericht op extra banen bij reguliere werkgevers.
Werkgevers kunnen mensen uit de doelgroep Banenafspraak in dienst nemen of via detachering laten werken.
Daarbij kunnen zij ondersteuning krijgen, bijvoorbeeld via:
- loonkostensubsidie;
- jobcoaching;
- werkplekaanpassingen;
- no-riskpolis;
- loonkostenvoordeel;
- begeleiding vanuit gemeente of ontwikkelbedrijf;
- ondersteuning bij matching;
- proefplaatsing of werkervaringsplek.
Voor veel werkgevers is goede begeleiding belangrijk. Zij willen weten wat iemand kan, welke ondersteuning nodig is en wie aanspreekpunt is als er vragen ontstaan.
Banenafspraak en het Werkcentrum
De Banenafspraak wordt in de regio vaak ondersteund door samenwerking tussen gemeenten, UWV, werkgeversservicepunten, ontwikkelbedrijven en werkgevers.
Met de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur wordt deze samenwerking steeds meer verbonden aan het Werkcentrum. Het Werkcentrum is bedoeld als regionale toegang voor vragen over werk, scholing en personeelsvraagstukken.
Voor werkgevers kan het Werkcentrum helpen bij vragen over inclusief werkgeverschap, beschikbare kandidaten, begeleiding, subsidies en regelingen. Voor mensen uit de doelgroep Banenafspraak kan het Werkcentrum helpen om de juiste route naar werk te vinden.
Ontwikkelbedrijven kunnen binnen deze samenwerking een praktische rol vervullen, bijvoorbeeld door kandidaten te ontwikkelen, detachering te organiseren, werkgevers te begeleiden en terugvalmogelijkheden te bieden.
Ondersteuning van werkgevers
Voor de Banenafspraak is goede ondersteuning van werkgevers essentieel. Werkgevers willen weten welke kandidaat past, welke begeleiding nodig is, welke regelingen beschikbaar zijn en wie aanspreekpunt is als er vragen ontstaan.
Het Werkcentrum kan werkgevers helpen om de juiste ingang te vinden. Ontwikkelbedrijven kunnen vervolgens bijdragen met praktische uitvoering en expertise. Zij weten hoe werk passend gemaakt kan worden en hoe begeleiding op de werkvloer georganiseerd kan worden.
Zo ontstaat een keten waarin het Werkcentrum de toegang kan bieden en het ontwikkelbedrijf kan bijdragen aan duurzame plaatsing, begeleiding en ontwikkeling.
De rol van ontwikkelbedrijven bij de Banenafspraak
Ontwikkelbedrijven kunnen een belangrijke brugfunctie vervullen tussen kandidaat, gemeente en werkgever.
Zij hebben ervaring met mensen die ondersteuning nodig hebben om aan het werk te komen of aan het werk te blijven.
Ontwikkelbedrijven kunnen helpen bij:
- werknemersvaardigheden ontwikkelen;
- werkritme opbouwen;
- werkervaring opdoen;
- arbeidsmatige ontwikkeling;
- matching met passende werkzaamheden;
- detachering;
- groepsdetachering;
- jobcoaching;
- begeleiding op de werkvloer;
- terugvalmogelijkheden;
- werkgevers ondersteunen;
- doorstroom naar regulier werk.
Voor sommige kandidaten is directe plaatsing bij een werkgever haalbaar. Voor anderen is eerst een tussenstap nodig. Een ontwikkelbedrijf kan die tussenstap organiseren.
Banenafspraak en detachering
Detachering is een belangrijke route binnen de Banenafspraak.
Bij detachering is de medewerker vaak in dienst bij het ontwikkelbedrijf of een andere uitvoeringsorganisatie, maar werkt hij of zij bij een reguliere werkgever.
Dit kan voordelen hebben:
- de werknemer kan werkervaring opdoen bij een reguliere werkgever;
- de werkgever krijgt ondersteuning;
- het ontwikkelbedrijf blijft betrokken bij begeleiding;
- risico’s zijn beter beheersbaar;
- terugval kan makkelijker worden opgevangen;
- doorstroom naar een regulier dienstverband blijft mogelijk.
Detachering kan individueel of in groepsverband plaatsvinden. Bij groepsdetachering werkt een groep medewerkers op locatie, vaak met begeleiding vanuit het ontwikkelbedrijf.
Banenafspraak en loonkostensubsidie
Loonkostensubsidie is vaak belangrijk bij de Banenafspraak.
Wanneer iemand uit de doelgroep Banenafspraak niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kan verdienen, kan de gemeente het verschil tussen loonwaarde en wettelijk minimumloon compenseren aan de werkgever.
Daardoor wordt het voor werkgevers makkelijker om iemand in dienst te nemen.
Loonkostensubsidie compenseert de verminderde productiviteit, maar begeleiding blijft vaak nodig. Daarom is samenwerking tussen gemeente, werkgever en ontwikkelbedrijf belangrijk.
Banenafspraak en jobcoaching
Veel mensen uit de doelgroep Banenafspraak hebben begeleiding nodig op de werkplek.
Jobcoaching kan helpen bij:
- starten in een nieuwe functie;
- begrijpen van taken;
- omgaan met werkdruk;
- communicatie met collega’s;
- structuur aanbrengen;
- afspraken nakomen;
- voorkomen van uitval;
- opbouwen van zelfstandigheid;
- contact tussen werknemer en werkgever.
Jobcoaching kan worden georganiseerd via gemeente, UWV, werkgever of ontwikkelbedrijf, afhankelijk van de situatie en de geldende regelingen.
Banenafspraak en no-riskpolis
Voor werkgevers kan ziekte of uitval een drempel zijn om iemand met een arbeidsbeperking in dienst te nemen.
De no-riskpolis kan die drempel verlagen. Dit instrument zorgt ervoor dat werkgevers in bepaalde situaties minder financieel risico lopen bij ziekte van een werknemer uit de doelgroep.
De voorwaarden hangen af van de situatie van de werknemer en de regeling waar iemand onder valt.
Voor werkgevers is het belangrijk om vooraf te weten welke regelingen beschikbaar zijn en wie daarbij kan helpen.
Banenafspraak en loonkostenvoordeel
Werkgevers kunnen in sommige situaties gebruikmaken van loonkostenvoordeel voor werknemers uit de doelgroep Banenafspraak.
Loonkostenvoordeel is bedoeld om werkgevers te stimuleren mensen uit bepaalde doelgroepen in dienst te nemen. De regels kunnen wijzigen, dus werkgevers moeten altijd controleren welke voorwaarden op dat moment gelden.
Voor ontwikkelbedrijven en gemeenten is het belangrijk om werkgevers goed te informeren over mogelijke voordelen, zonder de indruk te wekken dat regelingen vanzelf alles oplossen.
Een duurzame plaatsing vraagt nog steeds om passend werk, begeleiding en goede afspraken.
Banenafspraak en SROI
De Banenafspraak kan ook relevant zijn bij SROI.
Bij SROI zoekt een opdrachtnemer naar manieren om sociale waarde te realiseren. Mensen uit de doelgroep Banenafspraak kunnen, afhankelijk van de voorwaarden van de aanbesteding, meetellen voor SROI.
Dat kan bijvoorbeeld via:
- een dienstverband bij de opdrachtnemer;
- detachering via een ontwikkelbedrijf;
- groepsdetachering;
- leerwerkplekken;
- werkervaringsplekken;
- sociale inkoop bij een ontwikkelbedrijf;
- begeleiding naar regulier werk.
De exacte voorwaarden verschillen per opdrachtgever. Daarom moet altijd worden bekeken welke doelgroep meetelt en hoe de SROI-invulling moet worden verantwoord.
Banenafspraak als springplank
Voor veel mensen kan de Banenafspraak een springplank zijn naar regulier werk.
Dat betekent niet dat iedereen direct zelfstandig functioneert. Soms is een gefaseerde route nodig:
- arbeidsmatige ontwikkeling;
- werkervaring opdoen;
- begeleiding via een ontwikkelbedrijf;
- detachering bij een werkgever;
- uitbreiding van taken;
- opbouw van zelfstandigheid;
- regulier dienstverband waar mogelijk.
Deze route past bij de rol van ontwikkelbedrijven als ontwikkelhuis. Zij kunnen mensen voorbereiden op werk bij reguliere werkgevers en ondersteunen bij de overgang.
Banenafspraak als vangnetvraagstuk
De Banenafspraak is bedoeld voor werk bij reguliere werkgevers. Maar in de praktijk is er ook een groep mensen voor wie dat niet meteen lukt.
Zij hebben bijvoorbeeld:
- onvoldoende werkritme;
- beperkte belastbaarheid;
- taal- of communicatieproblemen;
- weinig werknemersvaardigheden;
- psychische kwetsbaarheid;
- onzekerheid bij werkgevers;
- behoefte aan intensieve begeleiding;
- eerdere uitvalervaringen.
Voor deze groep is een vangnet belangrijk. Een ontwikkelbedrijf kan dan tijdelijk of langduriger ondersteuning bieden, bijvoorbeeld via interne werkervaring, detachering of een ontwikkeltraject.
Juist deze groep maakt duidelijk waarom ontwikkelbedrijven nog steeds nodig zijn na het sluiten van de Wsw.
Banenafspraak en arbeidsmarktfunctionaliteiten
Bij de inrichting van sociale infrastructuur wordt vaak gekeken naar verschillende arbeidsmarktfunctionaliteiten. Dat zijn functies die nodig zijn om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt goed te ondersteunen richting werk.
Voor de Banenafspraak zijn vooral matching, begeleiding, werknemersvaardigheden, werkgeversnetwerken, detachering en ondersteuning van werkgevers belangrijk. Niet iedereen kan direct zelfstandig bij een reguliere werkgever starten. Soms is eerst een ontwikkelplek of tussenstap nodig.
De groep tussen beschut werk en regulier werk
Een belangrijke functie is ondersteuning voor mensen zonder indicatie beschut werk die nog niet of tijdelijk niet bij reguliere werkgevers aan de slag kunnen. Juist deze groep is belangrijk voor ontwikkelbedrijven.
Zij zijn soms te goed voor beschut werk, maar nog niet klaar voor regulier werk zonder extra begeleiding. Een ontwikkelbedrijf kan dan helpen met werknemersvaardigheden, werkritme, detachering, begeleiding en een veilige route richting een werkgever.
Banenafspraak en Simpel Switchen
Simpel Switchen is een programma dat mensen moet helpen makkelijker stappen te zetten tussen verschillende vormen van participatie en werk. Denk aan overgangen tussen dagbesteding, beschut werk, de Banenafspraak en regulier werk.
Voor de Banenafspraak is dit belangrijk. Niet iedereen kan in één keer duurzaam aan het werk bij een reguliere werkgever. Soms is eerst een tussenstap nodig, bijvoorbeeld via dagbesteding, beschut werk, een ontwikkeltraject, detachering of begeleiding door een ontwikkelbedrijf.
Simpel Switchen benadrukt dat mensen veilig ontwikkelstappen moeten kunnen zetten. Dat betekent dat een stap vooruit mogelijk moet zijn, maar ook dat er een veilige weg terug moet zijn als een plaatsing tijdelijk niet lukt.
Veilige overstap naar regulier werk
De Banenafspraak is gericht op werk bij reguliere werkgevers. Maar voor veel mensen is die stap alleen haalbaar als er goede begeleiding, duidelijke afspraken en terugvalmogelijkheden zijn.
Ontwikkelbedrijven kunnen hierin een belangrijke rol spelen. Zij kunnen mensen voorbereiden op regulier werk, werknemersvaardigheden ontwikkelen, detachering organiseren en werkgevers ondersteunen bij begeleiding op de werkvloer.
Als een plaatsing niet duurzaam blijkt, kan het ontwikkelbedrijf helpen om terugval op te vangen en opnieuw te kijken welke werkvorm passend is. Daarmee verbinden ontwikkelbedrijven beschut werk, Banenafspraak en regulier werk binnen de sociale infrastructuur.
Banenafspraak en de vangnetfunctie van ontwikkelbedrijven
De Banenafspraak is bedoeld voor mensen die met ondersteuning bij reguliere werkgevers kunnen werken. Toch is die stap niet voor iedereen direct haalbaar.
Er is een groep mensen die wel arbeidsvermogen heeft, maar nog niet klaar is voor regulier werk. Zij hebben bijvoorbeeld extra begeleiding, werkervaring, structuur, werknemersvaardigheden of een veilige tussenstap nodig.
Ontwikkelbedrijven kunnen voor deze groep een vangnet en ontwikkelplek zijn. Zij kunnen mensen voorbereiden op regulier werk, tijdelijk werk bieden, detachering organiseren of ondersteuning bieden wanneer een plaatsing bij een werkgever nog niet lukt.
Overgang tussen beschut werk en Banenafspraak
In de praktijk kan de grens tussen beschut werk en Banenafspraak ingewikkeld zijn. Sommige mensen starten in beschut werk en ontwikkelen zich later richting een baan bij een reguliere werkgever. Anderen proberen regulier werk, maar hebben tijdelijk toch weer meer beschutting of begeleiding nodig.
Daarom is het belangrijk dat overgangen tussen beschut werk en Banenafspraak eenvoudiger en veiliger worden. Mensen moeten stappen kunnen zetten zonder meteen alle zekerheid kwijt te raken.
Ontwikkelbedrijven kunnen daarin een verbindende rol spelen. Zij kennen de kandidaat, de werksoorten en de werkgevers, en kunnen helpen om een passende route te organiseren.
Verschil tussen Banenafspraak, Wsw en beschut werk
De drie begrippen hangen met elkaar samen, maar betekenen niet hetzelfde.
Wsw
De Wsw was de oude wettelijke regeling voor mensen die alleen onder aangepaste omstandigheden konden werken. Nieuwe instroom is sinds 2015 gesloten.
Beschut werk
Beschut werk is de huidige voorziening binnen de Participatiewet voor mensen die alleen kunnen werken met structurele begeleiding of aanpassing.
Banenafspraak
De Banenafspraak is bedoeld om mensen met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers aan het werk te helpen.
Kort gezegd:
Wsw was het oude stelsel.
Beschut werk is voor mensen met een grote structurele ondersteuningsbehoefte.
Banenafspraak is voor mensen die met ondersteuning regulier kunnen werken.
Ontwikkelbedrijven kunnen bij alle drie een rol spelen.
Waarom is de Banenafspraak belangrijk voor ontwikkelbedrijven?
De Banenafspraak is belangrijk voor ontwikkelbedrijven omdat zij laat zien dat ontwikkelbedrijven niet alleen uitvoerders van beschut werk zijn.
Veel ontwikkelbedrijven ondersteunen ook mensen die kunnen doorgroeien naar regulier werk. Dat kan via:
- training;
- werkervaring;
- begeleiding;
- detachering;
- groepsdetachering;
- werkgeversdienstverlening;
- jobcoaching;
- ontwikkeling van werknemersvaardigheden.
Daarmee vormen ontwikkelbedrijven een brug tussen de beschutte werkomgeving en de reguliere arbeidsmarkt.
De Banenafspraak past dus bij de rol van ontwikkelbedrijven als springplank en expertisecentrum voor werk en begeleiding.
Knelpunten in de praktijk
De Banenafspraak is belangrijk, maar de praktijk is niet altijd eenvoudig.
Knelpunten kunnen zijn:
- werkgevers weten niet altijd waar zij moeten beginnen;
- kandidaten hebben meer begeleiding nodig dan verwacht;
- werkplekken zijn niet altijd passend;
- regels en instrumenten zijn complex;
- registratie in het doelgroepregister is niet altijd duidelijk;
- mensen vallen soms tussen beschut werk en regulier werk in;
- duurzame plaatsing vraagt tijd en begeleiding;
- doorstroom vanuit ontwikkelbedrijven naar regulier werk is niet altijd haalbaar;
- werkgevers hebben behoefte aan één duidelijk aanspreekpunt.
Deze knelpunten verklaren waarom ontwikkelbedrijven, gemeenten en werkgeversservicepunten belangrijk blijven bij de uitvoering.
Toekomst van de Banenafspraak
De Banenafspraak blijft een belangrijk onderdeel van het arbeidsmarktbeleid voor mensen met een arbeidsbeperking.
Tegelijkertijd wordt gewerkt aan vereenvoudiging van de regels rond de Banenafspraak en de quotumregeling. De bedoeling is om het voor werkgevers eenvoudiger te maken om mensen uit de doelgroep in dienst te nemen en te behouden.
Voor de toekomst zijn vooral deze vragen belangrijk:
- Hoe worden werkgevers beter ondersteund?
- Hoe wordt de overstap naar regulier werk haalbaarder?
- Hoe blijft begeleiding beschikbaar?
- Hoe voorkomen we dat mensen tussen regelingen vallen?
- Welke rol krijgen ontwikkelbedrijven bij opstapbanen en vangnetbanen?
- Hoe sluiten Banenafspraak, beschut werk en loonkostensubsidie beter op elkaar aan?
De Banenafspraak is dus geen losstaand instrument. Zij maakt onderdeel uit van de bredere sociale infrastructuur.
Voorgenomen verbreding van de Banenafspraak
De doelgroep van de Banenafspraak kan de komende jaren verder worden verbreed. In beleidsstukken wordt gewerkt aan een wetsvoorstel waardoor ook mensen in de WW en WIA die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon per uur kunnen verdienen, onder de doelgroep Banenafspraak kunnen gaan vallen.
Daarmee zou de Banenafspraak breder worden dan de huidige doelgroep. Het doel is om meer mensen met een arbeidsbeperking of verminderde loonwaarde toegang te geven tot werk bij reguliere werkgevers, met ondersteuning waar nodig.
Wat betekent dit voor ontwikkelbedrijven?
Voor ontwikkelbedrijven is deze ontwikkeling belangrijk. Als de doelgroep Banenafspraak wordt verbreed, kan de groep mensen die ondersteuning nodig heeft richting werk groter en diverser worden.
Ontwikkelbedrijven kunnen dan een rol spelen bij werkfit maken, begeleiding, detachering, matching en ondersteuning van werkgevers. Vooral voor mensen die niet direct zelfstandig bij een reguliere werkgever kunnen starten, kan het ontwikkelbedrijf functioneren als tussenstation, vangnet of springplank.
De rol van Ontwikkelbedrijven.nl
Ontwikkelbedrijven.nl maakt ontwikkelbedrijven in Nederland beter vindbaar en toegankelijk.
Bij de Banenafspraak is het voor werkgevers, inwoners, opdrachtnemers en verwijzers niet altijd duidelijk welke organisatie kan helpen. Soms ligt de uitvoering bij de gemeente. Soms bij een werkgeversservicepunt. Soms speelt het ontwikkelbedrijf een belangrijke rol bij begeleiding, detachering of ontwikkeling.
Ontwikkelbedrijven.nl helpt door:
- ontwikkelbedrijven per provincie en gemeente overzichtelijk te maken;
- uitleg te geven over Banenafspraak, beschut werk, Wsw en Participatiewet;
- de verbinding te leggen tussen ontwikkelbedrijven en reguliere werkgevers;
- informatie te bieden over loonkostensubsidie, SROI en sociale infrastructuur;
- werkgevers en opdrachtnemers te helpen bij het vinden van de juiste ingang;
- duidelijk te maken dat ontwikkelbedrijven per gemeente verschillende taken kunnen hebben.
Het platform vervangt geen gemeenten, UWV, ontwikkelbedrijven, werkgeversservicepunten, Cedris, VNG, Divosa of andere sectorpartijen. Het biedt een aanvullende digitale toegangslaag om de bestaande sociale infrastructuur beter zichtbaar, begrijpelijk en bruikbaar te maken.
Conclusie
De Banenafspraak is bedoeld om meer banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers.
Sinds het sluiten van de Wsw voor nieuwe instroom zijn Beschut werk en de Banenafspraak twee belangrijke routes geworden binnen de Participatiewet. Beschut werk is bedoeld voor mensen die alleen kunnen werken met structurele begeleiding of aanpassing. De Banenafspraak richt zich op mensen die met ondersteuning regulier kunnen werken.
Ontwikkelbedrijven spelen hierin een belangrijke brugfunctie. Zij kunnen mensen ontwikkelen, begeleiden, detacheren en werkgevers ondersteunen. Voor sommige mensen is het ontwikkelbedrijf een opstap naar regulier werk. Voor anderen biedt het tijdelijk of langduriger ondersteuning wanneer reguliere plaatsing nog niet lukt.
De Banenafspraak laat daarmee goed zien waarom ontwikkelbedrijven ook na de Wsw belangrijk blijven: zij verbinden mensen, gemeenten en werkgevers binnen de sociale infrastructuur.
Ontwikkelbedrijven.nl helpt om die infrastructuur beter vindbaar en begrijpelijk te maken.
Verder lezen
- Wat is een ontwikkelbedrijf?
- Van sociale werkplaats naar ontwikkelbedrijf
- Wet sociale werkvoorziening uitgelegd
- Participatiewet uitgelegd
- Participatiewet in balans uitgelegd
- Wet inburgering uitgelegd
- Wat is sociale infrastructuur?
- Wat is Beschut werk?
- Wat is loonkostensubsidie?
- Dossier: Toekomst van ontwikkelbedrijven
- SROI en ontwikkelbedrijven
- Financiering en kostprijzen van ontwikkelbedrijven
- Ontwikkelbedrijven per provincie
- Ontwikkelbedrijven per gemeente
Zoekt u een ontwikkelbedrijf voor samenwerking, uitvoering of SROI-invulling?
Wilt u weten welk ontwikkelbedrijf actief is in uw gemeente, of zoekt u een praktische invulling voor SROI of samenwerking? Bekijk het overzicht per gemeente of vraag vrijblijvend een eerste offerte-indicatie aan.
Veel gestelde vragen
Wat is de Banenafspraak?
De Banenafspraak is een afspraak tussen overheid en werkgevers om extra banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking.
Voor wie is de Banenafspraak bedoeld?
De Banenafspraak is bedoeld voor mensen met een arbeidsbeperking die kunnen werken, maar niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen of ondersteuning nodig hebben bij werk.
Wat is een Indicatie banenafspraak?
Een Indicatie banenafspraak is een verklaring van UWV dat iemand door ziekte of handicap niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kan verdienen en onder de doelgroep Banenafspraak valt.
Wat is het doelgroepregister?
Het doelgroepregister is een register van UWV waarin mensen staan die meetellen voor de Banenafspraak.
Is Banenafspraak hetzelfde als beschut werk?
Nee. Beschut werk is bedoeld voor mensen die alleen kunnen werken met structurele begeleiding of aanpassing. De Banenafspraak is bedoeld voor mensen die met ondersteuning bij reguliere werkgevers kunnen werken.
Wat is het verschil tussen Wsw en Banenafspraak?
De Wsw was de oude regeling voor sociale werkvoorziening. Nieuwe instroom is sinds 2015 gesloten. De Banenafspraak is onderdeel van het huidige stelsel om mensen met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers aan het werk te helpen.
Kan iemand met beschut werk ook meetellen voor de Banenafspraak?
Beschut werk en Banenafspraak zijn verschillende routes. In de praktijk moet goed worden gekeken welke indicatie of registratie van toepassing is.
Welke rol speelt de gemeente bij de Banenafspraak?
De gemeente kan inwoners begeleiden richting werk, loonkostensubsidie inzetten, jobcoaching organiseren en samenwerken met ontwikkelbedrijven of werkgeversservicepunten.
Welke rol speelt UWV bij de Banenafspraak?
UWV beheert het doelgroepregister en beoordeelt in veel gevallen of iemand in aanmerking komt voor een Indicatie banenafspraak.
Welke rol spelen ontwikkelbedrijven bij de Banenafspraak?
Ontwikkelbedrijven kunnen mensen begeleiden, werknemersvaardigheden ontwikkelen, detachering organiseren, werkgevers ondersteunen en als springplank naar regulier werk functioneren.
Wat zijn arbeidsmarktfunctionaliteiten?
Arbeidsmarktfunctionaliteiten zijn functies die nodig zijn om mensen goed te begeleiden richting werk. Denk aan matching, detachering, werknemersvaardigheden, werkgeversnetwerken, beschut werk en begeleiding van mensen die nog niet direct regulier kunnen werken.
Waarom zijn ontwikkelbedrijven belangrijk voor mensen tussen beschut werk en regulier werk?
Sommige mensen hebben geen indicatie beschut werk, maar zijn ook nog niet klaar voor regulier werk. Ontwikkelbedrijven kunnen deze groep begeleiden, ontwikkelen en via detachering of werkervaring voorbereiden op een volgende stap.
Kan Banenafspraak meetellen voor SROI?
Dat kan, afhankelijk van de voorwaarden van de opdracht of aanbesteding. De opdrachtgever bepaalt welke doelgroep meetelt en hoe de SROI-invulling moet worden verantwoord.
Wat is het verschil tussen loonkostensubsidie en Banenafspraak?
De Banenafspraak gaat over het creëren van banen voor mensen met een arbeidsbeperking. Loonkostensubsidie is een financieel instrument dat werkgevers compenseert wanneer iemand niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kan verdienen.
Wat is Simpel Switchen?
Simpel Switchen is een programma dat overgangen tussen uitkering, dagbesteding, beschut werk, de Banenafspraak en regulier werk makkelijker en veiliger moet maken.
Wat heeft Simpel Switchen met de Banenafspraak te maken?
Niet iedereen kan direct duurzaam bij een reguliere werkgever werken. Simpel Switchen helpt om tussenstappen, begeleiding en een veilige weg terug beter te organiseren.
Welke rol speelt het Werkcentrum bij de Banenafspraak?
Het Werkcentrum kan werkgevers en werkzoekenden helpen om de juiste ondersteuning te vinden rond de Banenafspraak, zoals informatie over kandidaten, begeleiding, regelingen en regionale partners.
Welke rol speelt het ontwikkelbedrijf bij de Banenafspraak?
Een ontwikkelbedrijf kan mensen uit de doelgroep Banenafspraak begeleiden, werknemersvaardigheden ontwikkelen, detachering organiseren en werkgevers ondersteunen bij duurzame plaatsing.
Waarom zijn ontwikkelbedrijven belangrijk voor de Banenafspraak?
Niet iedereen uit de doelgroep Banenafspraak kan direct duurzaam bij een reguliere werkgever werken. Ontwikkelbedrijven kunnen helpen met ontwikkeling, begeleiding, detachering en terugvalmogelijkheden.
Kan iemand vanuit beschut werk doorgroeien naar de Banenafspraak?
Dat kan soms. Sommige mensen ontwikkelen zich vanuit beschut werk richting werk bij een reguliere werkgever. Goede begeleiding en een veilige terugvalmogelijkheid zijn dan belangrijk.
Hoe vind ik een ontwikkelbedrijf dat kan helpen bij de Banenafspraak?
Via Ontwikkelbedrijven.nl kunt u zoeken per provincie, gemeente of organisatie. Zo ziet u welk ontwikkelbedrijf actief is in uw regio.
Disclaimer:
Ontwikkelbedrijven bepalen zelfstandig hun dienstverlening, tarieven en voorwaarden.
Ontwikkelbedrijven.nl biedt een landelijk overzicht en ondersteunende hulpmiddelen.