Kennisbank – Ontwikkelbedrijven.nl

Verdieping: Social Return On Investment bij ontwikkelbedrijven

SROI en ontwikkelbedrijven

SROI staat voor Social Return on Investment. Bij SROI vraagt een opdrachtgever aan een opdrachtnemer om sociale waarde te realiseren. Dat gebeurt vaak bij aanbestedingen of grotere opdrachten. De opdrachtnemer moet dan bijvoorbeeld bijdragen aan werkgelegenheid, ontwikkeling of participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Ontwikkelbedrijven kunnen daarbij een belangrijke rol spelen. Zij hebben ervaring met passend werk, begeleiding, beschut werk, detachering, productie, dienstverlening en ondersteuning van mensen die niet vanzelf aan het werk komen.

Voor opdrachtgevers en opdrachtnemers kan samenwerking met een ontwikkelbedrijf daarom een praktische manier zijn om SROI goed en maatschappelijk verantwoord in te vullen.

Wat betekent SROI?

SROI betekent Social Return on Investment. Letterlijk gaat het om maatschappelijk rendement op een investering.

In de praktijk betekent SROI meestal dat een opdrachtnemer bij een opdracht of aanbesteding een sociale bijdrage levert. Die bijdrage kan bestaan uit het bieden van werk, stage, opleiding, begeleiding of opdrachten aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

SROI wordt vaak gebruikt door gemeenten, provincies, waterschappen, woningcorporaties, zorginstellingen en andere publieke of maatschappelijke opdrachtgevers.

Het doel is dat publieke of maatschappelijke inkoop niet alleen economische waarde oplevert, maar ook sociale waarde.

Waarom wordt SROI toegepast?

SROI wordt toegepast om meer mensen kansen te geven op werk, ontwikkeling en participatie.

Bij aanbestedingen gaat vaak veel geld om. Door een deel van die opdrachtwaarde te koppelen aan sociale impact, kunnen opdrachtgevers stimuleren dat bedrijven bijdragen aan een inclusievere arbeidsmarkt.

SROI kan bijdragen aan:

werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt;
begeleiding en ontwikkeling van kandidaten;
leerwerkplekken;
stages;
sociale inkoop;
samenwerking met ontwikkelbedrijven;
inclusief werkgeverschap;
versterking van de sociale infrastructuur.

SROI is dus geen losstaand administratief doel. Het is bedoeld om echte maatschappelijke waarde te creëren.

Voor wie is SROI bedoeld?

SROI richt zich meestal op mensen die extra ondersteuning nodig hebben om aan het werk te komen of aan het werk te blijven.

Dat kan bijvoorbeeld gaan om:

mensen met een bijstandsuitkering;
mensen met een arbeidsbeperking;
mensen met een indicatie beschut werk;
mensen uit het doelgroepregister Banenafspraak;
Wsw-medewerkers;
statushouders;
jongeren uit praktijkonderwijs of voortgezet speciaal onderwijs;
langdurig werkzoekenden;
mensen die re-integratie nodig hebben;
mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.

Welke doelgroepen precies meetellen, hangt af van de afspraken in de aanbesteding of opdracht. Die afspraken kunnen per opdrachtgever verschillen.

Hoe werkt SROI in de praktijk?

Bij SROI wordt meestal in de opdracht of aanbesteding vastgelegd welke sociale bijdrage van de opdrachtnemer wordt verwacht.

Dat kan bijvoorbeeld worden uitgedrukt als:

een percentage van de opdrachtsom;
een bepaald bedrag aan sociale waarde;
een aantal uren werk of begeleiding;
een aantal plaatsingen;
een aantal leerwerkplekken;
sociale inkoop bij een erkende uitvoeringspartner;
een plan van aanpak voor sociale impact.

De opdrachtnemer moet vervolgens laten zien hoe hij aan de SROI-verplichting voldoet. Dat kan door zelf mensen uit de doelgroep in te zetten, maar ook door samen te werken met partners zoals ontwikkelbedrijven.

Waarom zijn ontwikkelbedrijven logisch bij SROI?

Ontwikkelbedrijven zijn logische partners bij SROI omdat zij dagelijks werken met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Zij beschikken vaak over:

passende werkplekken;
begeleiding op de werkvloer;
kennis van loonwaarde en belastbaarheid;
werkleiders en jobcoaches;
ervaring met beschut werk;
ervaring met detachering;
productie- en dienstverleningscapaciteit;
samenwerking met gemeenten;
kennis van doelgroepen binnen de Participatiewet.

Voor opdrachtnemers betekent dit dat zij niet alles zelf hoeven te organiseren. Een ontwikkelbedrijf kan helpen om SROI praktisch uitvoerbaar te maken.

Wat kan een ontwikkelbedrijf doen voor SROI?

Een ontwikkelbedrijf kan op verschillende manieren bijdragen aan SROI.

1. Werkzaamheden uitvoeren

Een opdrachtnemer kan werkzaamheden laten uitvoeren door een ontwikkelbedrijf. Denk aan productie, montage, inpakwerk, schoonmaak, groenvoorziening, logistiek of facilitaire dienstverlening.

2. Mensen detacheren

Een ontwikkelbedrijf kan medewerkers individueel of in groepsverband detacheren bij een opdrachtgever of opdrachtnemer.

3. Kandidaten begeleiden

Ontwikkelbedrijven kunnen mensen begeleiden richting werk, werkervaring of een leerwerkplek.

4. Werk op locatie organiseren

Soms kan een ontwikkelbedrijf werkzaamheden uitvoeren op locatie bij een opdrachtgever, bijvoorbeeld via groepsdetachering of begeleid werken.

5. Sociale inkoop mogelijk maken

Een opdrachtnemer kan producten of diensten inkopen bij een ontwikkelbedrijf. Afhankelijk van de SROI-afspraken kan dit meetellen als sociale waarde.

6. Adviseren over passende invulling

Een ontwikkelbedrijf kan meedenken over welke werkzaamheden geschikt zijn, welke begeleiding nodig is en hoe de SROI-verplichting praktisch kan worden ingevuld.

Voorbeelden van SROI via ontwikkelbedrijven

SROI via een ontwikkelbedrijf kan op veel manieren worden ingevuld.

Voorbeelden zijn:

inpakwerk voor een leverancier;
montage of assemblage van onderdelen;
groenonderhoud voor een aannemer;
schoonmaakwerkzaamheden;
logistieke ondersteuning;
catering of facilitaire dienstverlening;
post- en bezorgwerk;
textielverwerking;
eenvoudige administratieve werkzaamheden;
groepsdetachering op locatie;
individuele detachering van medewerkers;
productie van relatiegeschenken of pakketten;
ondersteuning bij evenementen;
werkzaamheden voor onderaannemers.

De beste invulling hangt af van de opdracht, de regio, de beschikbare werksoorten en de mogelijkheden van het ontwikkelbedrijf.

SROI en beschut werk

Beschut werk kan een rol spelen bij SROI, maar dat vraagt zorgvuldigheid.

Beschut werk is bedoeld voor mensen die alleen kunnen werken met structurele begeleiding, ondersteuning of aanpassing van de werkplek. Veel beschutte werkplekken worden georganiseerd door ontwikkelbedrijven.

Wanneer een opdrachtnemer werkzaamheden laat uitvoeren door een ontwikkelbedrijf, kunnen mensen met een indicatie beschut werk daar soms aan bijdragen. Dat kan maatschappelijke waarde opleveren én bijdragen aan de invulling van SROI.

Tegelijkertijd moet de ondersteuningsbehoefte van de werknemer altijd leidend blijven. SROI mag niet betekenen dat mensen onder druk worden ingezet op werk dat niet passend is.

Een goede SROI-invulling houdt rekening met:

passende werkzaamheden;
begeleiding;
werktempo;
belastbaarheid;
veiligheid;
ontwikkelmogelijkheden;
duurzame inzetbaarheid.

SROI en loonkostensubsidie

Loonkostensubsidie kan ook een rol spelen bij SROI.

Loonkostensubsidie is bedoeld voor mensen die wel kunnen werken, maar niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. De gemeente kan dan het verschil tussen loonwaarde en wettelijk minimumloon compenseren aan de werkgever.

Bij SROI kan een opdrachtnemer iemand met loonkostensubsidie in dienst nemen of via een ontwikkelbedrijf laten werken. Het ontwikkelbedrijf kan helpen met matching, begeleiding, detachering en afstemming met de gemeente.

Loonkostensubsidie maakt de werkplek financieel haalbaarder, maar begeleiding en passende werkzaamheden blijven belangrijk.

SROI en de Participatiewet

SROI sluit aan op de doelen van de Participatiewet. De Participatiewet is bedoeld om mensen naar vermogen mee te laten doen, bij voorkeur via werk.

Gemeenten voeren de Participatiewet uit en hebben een belangrijke rol bij ondersteuning richting werk. Ontwikkelbedrijven zijn in veel gemeenten uitvoeringspartner voor beschut werk, re-integratie, begeleiding, detachering of werkgeversdienstverlening.

SROI kan deze sociale infrastructuur versterken. Wanneer opdrachtnemers samenwerken met ontwikkelbedrijven, ontstaan extra opdrachten, werkplekken en ontwikkelmogelijkheden voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Daarmee kan SROI meer zijn dan een verplichting. Het kan een praktische verbinding vormen tussen inkoop, werkgeverschap en sociale impact.

SROI en sociale infrastructuur

SROI werkt het best wanneer er een sterke sociale infrastructuur is.

Sociale infrastructuur bestaat uit het geheel van organisaties, werkplekken, voorzieningen, afspraken en begeleiding dat nodig is om mensen te ondersteunen richting werk en participatie.

Binnen SROI zijn vaak meerdere partijen betrokken:

opdrachtgever;
opdrachtnemer;
gemeente;
ontwikkelbedrijf;
werkgeversservicepunt;
kandidaat of medewerker;
jobcoach;
uitvoeringspartner;
soms onderwijs- of zorgpartijen.

Als deze partijen elkaar goed vinden, wordt SROI concreet en uitvoerbaar. Als de infrastructuur ontbreekt, blijft SROI sneller hangen in papier, rapportages of losse inspanningen.

Ontwikkelbedrijven kunnen hierin een praktische schakel zijn.

SROI als verplichting of als kans

Voor veel bedrijven voelt SROI in eerste instantie als een verplichting. Bij een aanbesteding moet aan bepaalde voorwaarden worden voldaan. Dat kan administratief, ingewikkeld of onzeker voelen.

Maar SROI kan ook een kans zijn.

Een goede SROI-invulling kan bijdragen aan:

maatschappelijk verantwoord ondernemen;
betere relatie met opdrachtgevers;
versterking van lokale samenwerking;
toegang tot gemotiveerde medewerkers;
invulling van personeelskrapte;
zichtbare sociale impact;
betere benutting van bestaande werksoorten;
samenwerking met ontwikkelbedrijven;
versterking van de regionale sociale infrastructuur.

De kwaliteit van SROI hangt vooral af van de manier waarop het wordt ingericht. Een realistische, passende en goed begeleide invulling levert meer op dan een puur administratieve benadering.

Waar lopen bedrijven tegenaan bij SROI?

Bedrijven die een SROI-verplichting hebben, lopen vaak tegen praktische vragen aan.

Bijvoorbeeld:

Welke doelgroep telt mee?
Welke werkzaamheden zijn geschikt?
Hoe vind ik kandidaten?
Hoe regel ik begeleiding?
Welke organisatie kan helpen?
Telt sociale inkoop mee?
Kan samenwerking met een ontwikkelbedrijf meetellen?
Hoe maak ik de sociale waarde aantoonbaar?
Wat gebeurt er als de opdracht te kort is voor een plaatsing?
Hoe voorkom ik administratieve fouten?

Ontwikkelbedrijven kunnen een deel van deze vragen praktisch helpen oplossen, vooral wanneer zij ervaring hebben met werksoorten, begeleiding, detachering en samenwerking met gemeenten.

SROI bij korte opdrachten

Niet iedere opdracht is geschikt om zelf iemand in dienst te nemen. Sommige opdrachten zijn te kort, te specialistisch of te klein om rechtstreeks een kandidaat te plaatsen.

In zulke gevallen kan samenwerking met een ontwikkelbedrijf uitkomst bieden.

Een opdrachtnemer kan bijvoorbeeld:

werkzaamheden uitbesteden aan een ontwikkelbedrijf;
sociale inkoop doen;
gebruikmaken van groepsdetachering;
een deelopdracht sociaal laten uitvoeren;
samenwerken met een ontwikkelbedrijf in de regio van de opdrachtgever.

Zo kan ook bij kortere of specialistische opdrachten toch sociale waarde worden gerealiseerd.

SROI bij grotere opdrachten

Bij grotere opdrachten zijn vaak meer mogelijkheden om SROI structureel in te vullen.

Denk aan:

langdurige detachering;
leerwerkplekken;
instroomfuncties;
samenwerking met ontwikkelbedrijven;
onderaanneming;
sociale inkoop;
opleidingstrajecten;
werkervaringsplekken;
doorstroom naar regulier werk.

Bij grotere opdrachten is het verstandig om SROI al vroeg in de projectplanning mee te nemen. Dan kan beter worden bekeken welke werkzaamheden geschikt zijn en welke partners nodig zijn.

SROI en regionale verschillen

SROI verschilt per opdrachtgever, gemeente en regio.

Dat komt doordat opdrachtgevers eigen voorwaarden kunnen stellen en gemeenten hun sociale infrastructuur verschillend hebben ingericht. Ook ontwikkelbedrijven verschillen in taken, werksoorten en organisatievorm.

In de ene regio is er een breed integraal ontwikkelbedrijf. In een andere regio voert het ontwikkelbedrijf vooral Wsw en beschut werk uit. Soms zijn taken rond re-integratie, werkgeversdienstverlening of inkomen bij andere organisaties belegd.

Daarom is het belangrijk om per opdracht te kijken:

welke SROI-eisen gelden;
welke gemeente of opdrachtgever betrokken is;
welk ontwikkelbedrijf actief is in de regio;
welke werksoorten beschikbaar zijn;
welke afspraken nodig zijn;
hoe sociale waarde wordt verantwoord.

Ontwikkelbedrijven.nl helpt om de juiste ingang per gemeente of regio te vinden.

SROI en offerte-indicatie

Bij SROI is het voor opdrachtnemers vaak belangrijk om snel te weten wat een mogelijke invulling ongeveer kost.

Een ontwikkelbedrijf kan uiteindelijk een officiële offerte opstellen. Maar vooraf is vaak al behoefte aan een eerste indicatie, bijvoorbeeld om te beoordelen of een bepaalde SROI-invulling haalbaar is.

Een offerte-indicatie met reële tarieven kan helpen bij vragen zoals:

Welke werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd?
Hoeveel uren zijn nodig?
Welk functieniveau past bij het werk?
Wat zijn de verwachte loonkosten?
Welke begeleiding of opslag is nodig?
Is de invulling passend binnen de opdracht?
Kan dit bijdragen aan de SROI-verplichting?

Ontwikkelbedrijven.nl biedt daarom een laagdrempelige manier om een eerste indicatie met reële tarieven te krijgen. De officiële offerte blijft afhankelijk van het ontwikkelbedrijf, de werksoort, de begeleiding, de regio en de concrete opdracht.

SROI is geen doel op zichzelf

SROI werkt het best wanneer de maatschappelijke bedoeling centraal blijft staan.

Het gaat niet alleen om het afvinken van een verplichting, maar om het creëren van echte kansen voor mensen die ondersteuning nodig hebben.

Een goede SROI-invulling:

past bij de mogelijkheden van de doelgroep;
sluit aan bij echte werkzaamheden;
is uitvoerbaar voor de opdrachtnemer;
is haalbaar voor het ontwikkelbedrijf;
houdt rekening met begeleiding;
levert sociale waarde op;
versterkt waar mogelijk de regionale sociale infrastructuur.

Wanneer SROI op die manier wordt ingezet, kan het bijdragen aan duurzame participatie en inclusief werkgeverschap.

De rol van Ontwikkelbedrijven.nl

Ontwikkelbedrijven.nl maakt ontwikkelbedrijven in Nederland beter vindbaar en toegankelijk.

Bij SROI is het voor opdrachtnemers vaak lastig om snel te bepalen welk ontwikkelbedrijf actief is in welke gemeente of regio. Ook verschillen ontwikkelbedrijven in naam, takenpakket, werksoorten en dienstverlening.

Ontwikkelbedrijven.nl helpt door:

ontwikkelbedrijven per provincie en gemeente overzichtelijk te maken;
uitleg te geven over SROI, ontwikkelbedrijven en sociale infrastructuur;
de verbinding te leggen tussen opdrachtgevers, opdrachtnemers en ontwikkelbedrijven;
informatie te bieden over beschut werk, loonkostensubsidie en Participatiewet;
werkgevers en opdrachtnemers te helpen bij het vinden van de juiste ingang;
een eerste offerte-indicatie laagdrempeliger te maken.

Het platform vervangt geen gemeenten, ontwikkelbedrijven, inkopers, SROI-coördinatoren, Cedris, VNG, Divosa, PIANOo of andere sectorpartijen. Het biedt een aanvullende digitale toegangslaag om de bestaande sociale infrastructuur beter zichtbaar, begrijpelijk en bruikbaar te maken.

Conclusie

SROI is een manier om sociale waarde te verbinden aan opdrachten en aanbestedingen. Het doel is dat investeringen en inkoop niet alleen economische waarde opleveren, maar ook bijdragen aan werk, ontwikkeling en participatie.

Ontwikkelbedrijven zijn logische partners bij SROI. Zij beschikken over werksoorten, begeleiding, kennis van doelgroepen en ervaring met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Voor opdrachtnemers kan samenwerking met een ontwikkelbedrijf helpen om SROI praktisch, verantwoord en uitvoerbaar in te vullen.

SROI is het sterkst wanneer het niet alleen als verplichting wordt gezien, maar als kans om echte maatschappelijke waarde te creëren.

Ontwikkelbedrijven.nl helpt om de juiste ontwikkelbedrijven beter vindbaar te maken en samenwerking rond SROI laagdrempeliger te organiseren.

Verder lezen

Wat is een ontwikkelbedrijf?
Wat is sociale infrastructuur?
Wat is beschut werk?
Wat is loonkostensubsidie?
Participatiewet uitgelegd
Participatiewet in balans uitgelegd
Van sociale werkplaats naar ontwikkelbedrijf
Dossier: Toekomst van ontwikkelbedrijven
Ontwikkelbedrijven per provincie
Ontwikkelbedrijven per gemeente

Zoekt u een ontwikkelbedrijf voor samenwerking, uitvoering of SROI-invulling?

Wilt u weten welk ontwikkelbedrijf actief is in uw gemeente, of zoekt u een praktische invulling voor SROI of samenwerking? Bekijk het overzicht per gemeente of vraag vrijblijvend een eerste offerte-indicatie aan.

Bekijk ontwikkelbedrijven per gemeente

Vraag een gratis offerte-indicatie aan

Veel gestelde vragen

Wat betekent SROI?

SROI staat voor Social Return on Investment. Het betekent dat een opdracht of investering ook sociale waarde moet opleveren, bijvoorbeeld door werkgelegenheid of ontwikkelkansen te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Wanneer wordt SROI gebruikt?

SROI wordt vaak gebruikt bij aanbestedingen of opdrachten van gemeenten, provincies, waterschappen, woningcorporaties en andere publieke of maatschappelijke opdrachtgevers.

Wat heeft SROI met ontwikkelbedrijven te maken?

Ontwikkelbedrijven kunnen helpen om SROI praktisch uit te voeren. Zij bieden werkplekken, begeleiding, detachering, productie, dienstverlening en ondersteuning aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Kan ik mijn SROI-verplichting invullen via een ontwikkelbedrijf?

Dat kan vaak wel, afhankelijk van de voorwaarden van de opdrachtgever. Een ontwikkelbedrijf kan werkzaamheden uitvoeren, mensen detacheren of sociale inkoop mogelijk maken.

Telt sociale inkoop bij een ontwikkelbedrijf mee voor SROI?

Dat hangt af van de SROI-afspraken in de opdracht of aanbesteding. In veel gevallen kan sociale inkoop meetellen, maar de exacte voorwaarden verschillen per opdrachtgever.

Welke werkzaamheden kunnen ontwikkelbedrijven uitvoeren voor SROI?

Veel voorkomende werkzaamheden zijn productie, inpakwerk, montage, groenvoorziening, schoonmaak, logistiek, facilitaire diensten, catering, postverwerking en detachering.

Is SROI hetzelfde als mensen in dienst nemen?

Nee. Mensen in dienst nemen kan een vorm van SROI zijn, maar SROI kan ook worden ingevuld via sociale inkoop, detachering, leerwerkplekken, begeleiding of samenwerking met een ontwikkelbedrijf.

Wat als mijn opdracht te kort is om iemand zelf in dienst te nemen?

Dan kan samenwerking met een ontwikkelbedrijf een praktische oplossing zijn. U kunt bijvoorbeeld werkzaamheden laten uitvoeren, sociaal inkopen of gebruikmaken van detachering.

Wie bepaalt of een SROI-invulling wordt goedgekeurd?

De opdrachtgever of de aangewezen SROI-coördinator bepaalt meestal of de invulling voldoet aan de voorwaarden van de opdracht.

Kan beschut werk meetellen voor SROI?

Dat kan mogelijk, afhankelijk van de voorwaarden. Beschut werk moet altijd passend en zorgvuldig worden georganiseerd, met voldoende begeleiding en rekening houdend met de ondersteuningsbehoefte van de werknemer.

Wat is het verschil tussen SROI en loonkostensubsidie?

SROI is een verplichting of afspraak om sociale waarde te realiseren. Loonkostensubsidie is een financieel instrument dat werkgevers compenseert wanneer iemand niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kan verdienen.

Hoe vind ik een ontwikkelbedrijf voor SROI?

Via Ontwikkelbedrijven.nl kunt u zoeken per provincie, gemeente of organisatie. Zo ziet u welk ontwikkelbedrijf actief is in uw regio.

Disclaimer:

Ontwikkelbedrijven bepalen zelfstandig hun dienstverlening, tarieven en voorwaarden.
Ontwikkelbedrijven.nl biedt een landelijk overzicht en ondersteunende hulpmiddelen.