Kennisbank – Ontwikkelbedrijven.nl
Verdieping: loonkostensubsidie
Wat is loonkostensubsidie?
Loonkostensubsidie is een instrument uit de Participatiewet. Het wordt ingezet voor mensen die wel kunnen werken, maar door een arbeidsbeperking of ondersteuningsbehoefte niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen.
De gemeente kan dan een deel van de loonkosten compenseren aan de werkgever. Zo wordt het voor werkgevers mogelijker om iemand in dienst te nemen die minder productief is dan een werknemer zonder beperking, terwijl de werknemer wel gewoon loon ontvangt.
Loonkostensubsidie speelt een belangrijke rol bij ontwikkelbedrijven, beschut werk, de banenafspraak en de bredere sociale infrastructuur. Het is één van de belangrijkste instrumenten om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan betaald werk te helpen.
Wat betekent loonkostensubsidie?
Loonkostensubsidie is een vergoeding aan de werkgever. De subsidie compenseert het verschil tussen wat iemand door zijn of haar arbeidsvermogen kan verdienen en het wettelijk minimumloon.
Dat verschil wordt bepaald aan de hand van de loonwaarde.
Heeft iemand bijvoorbeeld een loonwaarde van 50%, dan betekent dit dat deze persoon volgens de loonwaardemeting ongeveer de helft van het wettelijk minimumloon zelfstandig kan verdienen. De gemeente kan dan het verschil compenseren met loonkostensubsidie.
Het doel is dat de werknemer betaald werk kan doen en de werkgever financieel wordt gecompenseerd voor de lagere productiviteit.
Voor wie is loonkostensubsidie bedoeld?
Loonkostensubsidie is bedoeld voor mensen die onder de Participatiewet vallen en die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen.
Het kan bijvoorbeeld gaan om mensen met:
- een arbeidsbeperking;
- een indicatie beschut werk;
- een registratie in het doelgroepregister Banenafspraak;
- een verminderde loonwaarde;
- behoefte aan begeleiding of aangepaste werkzaamheden;
- een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.
Loonkostensubsidie wordt niet toegekend omdat iemand een bepaalde diagnose heeft. Het gaat om de praktische vraag of iemand door zijn of haar arbeidsvermogen zelfstandig het wettelijk minimumloon kan verdienen.
Waarom bestaat loonkostensubsidie?
Loonkostensubsidie bestaat om betaald werk mogelijk te maken voor mensen die anders moeilijker aan het werk komen.
Werkgevers betalen normaal gesproken minimaal het wettelijk minimumloon. Maar wanneer iemand door een beperking of ondersteuningsbehoefte minder productief is, kan dat voor een werkgever financieel lastig zijn.
Met loonkostensubsidie wordt dit verschil gecompenseerd.
Daardoor ontstaat ruimte om mensen toch een arbeidsovereenkomst te bieden. De werknemer krijgt loon, de werkgever krijgt compensatie en de gemeente ondersteunt participatie via betaald werk.
Loonkostensubsidie helpt dus om de stap naar werk kleiner te maken.
Wat is loonwaarde?
Loonwaarde is de waarde van het werk dat iemand verricht, uitgedrukt als percentage van het wettelijk minimumloon.
Bij een loonwaardemeting wordt gekeken naar de productiviteit van de werknemer in vergelijking met iemand zonder beperking in dezelfde of vergelijkbare functie.
Daarbij kan worden gekeken naar bijvoorbeeld:
- tempo;
- kwaliteit van het werk;
- zelfstandigheid;
- inzetbaarheid;
- begeleiding die nodig is;
- stabiliteit;
- werkomstandigheden;
- taakuitvoering.
Een loonwaarde van 70% betekent dat iemand naar verwachting 70% van het wettelijk minimumloon zelfstandig kan verdienen. De gemeente kan dan het resterende deel compenseren via loonkostensubsidie.
Hoe werkt loonkostensubsidie in de praktijk?
De werking van loonkostensubsidie bestaat meestal uit een aantal stappen.
1. Iemand gaat aan het werk of krijgt een werkplek aangeboden
Een werkgever, ontwikkelbedrijf of gemeente ziet dat iemand kan werken, maar mogelijk niet volledig productief is.
2. De loonwaarde wordt vastgesteld
Via een loonwaardemeting wordt bepaald welk percentage van het wettelijk minimumloon iemand zelfstandig kan verdienen.
3. De gemeente bepaalt de loonkostensubsidie
De gemeente gebruikt de loonwaarde om te bepalen welk deel van de loonkosten wordt gecompenseerd.
4. De werkgever betaalt loon
De werknemer krijgt loon volgens de arbeidsovereenkomst. De werkgever ontvangt loonkostensubsidie ter compensatie.
5. Begeleiding blijft vaak nodig
Loonkostensubsidie is alleen een financieel instrument. Vaak is daarnaast begeleiding, jobcoaching of aanpassing van het werk nodig om de werkplek duurzaam te maken.
Een eenvoudig voorbeeld
Stel: iemand heeft een loonwaarde van 50%.
Dat betekent dat deze werknemer volgens de loonwaardemeting ongeveer 50% van het wettelijk minimumloon zelfstandig kan verdienen.
De werkgever betaalt het loon aan de werknemer. De gemeente kan vervolgens het verschil tussen de loonwaarde en het wettelijk minimumloon compenseren met loonkostensubsidie.
In eenvoudige vorm:
- loonwaarde werknemer: 50%;
- compensatie via loonkostensubsidie: ongeveer 50%;
- werknemer ontvangt loon;
- werkgever wordt gecompenseerd voor lagere productiviteit.
Dit voorbeeld is vereenvoudigd. In de praktijk kunnen exacte bedragen afhangen van wetgeving, gemeentelijke uitvoering, cao-afspraken, arbeidsduur, werkgeverslasten en aanvullende voorzieningen.
Wie betaalt loonkostensubsidie?
De gemeente betaalt de loonkostensubsidie aan de werkgever. Soms zijn deze taken belegd bij een ontwikkelbedrijf.
Gemeenten ontvangen hiervoor middelen vanuit het Rijk. In de praktijk is de financiering van de Participatiewet complex, omdat verschillende geldstromen bestaan voor onder meer bijstand, loonkostensubsidie, re-integratie, Wsw en beschut werk.
Voor werkgevers is vooral belangrijk dat de gemeente de loonkostensubsidie verstrekt en dat hierover duidelijke afspraken worden gemaakt.
Voor ontwikkelbedrijven is loonkostensubsidie belangrijk omdat zij vaak zelf werkgever zijn van mensen met verminderde loonwaarde, of omdat zij mensen begeleiden naar werk bij reguliere werkgevers.
Loonkostensubsidie en de Participatiewet
Loonkostensubsidie is één van de belangrijkste instrumenten binnen de Participatiewet.
De Participatiewet is in 2015 ingevoerd. Sindsdien zijn gemeenten verantwoordelijk voor ondersteuning richting werk voor mensen die niet zelfstandig aan het werk komen.
Bij de invoering van de Participatiewet werd de toegang tot de Wsw afgesloten voor nieuwe instroom. Nieuwe doelgroepen vallen sindsdien onder de Participatiewet. Voor mensen die wel kunnen werken, maar niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen, is loonkostensubsidie een belangrijk instrument.
Het past bij de gedachte van de Participatiewet: regulier werk waar dat kan, met ondersteuning waar dat nodig is.
Loonkostensubsidie en beschut werk
Loonkostensubsidie wordt vaak gebruikt bij beschut werk.
Beschut werk is bedoeld voor mensen die alleen kunnen werken met structurele begeleiding, ondersteuning of aanpassing van de werkplek. Veel mensen in beschut werk hebben een verminderde loonwaarde.
Daarom worden beschut werk en loonkostensubsidie vaak gecombineerd.
Bij beschut werk spelen naast loonwaarde ook andere kosten een rol, zoals:
- begeleiding;
- werkleiding;
- aangepaste werkprocessen;
- huisvesting;
- ondersteuning;
- organisatie van de werkplek;
- ontwikkeling en begeleiding op de werkvloer.
Loonkostensubsidie compenseert vooral het verschil in productiviteit. Het dekt niet automatisch alle kosten die nodig zijn om beschut werk goed te organiseren.
Vaste loonkostensubsidie voor beschut werk
Bij beschut werk is de loonwaardemeting een belangrijk discussiepunt. In de praktijk blijkt dat individuele loonwaardemetingen bij beschut werk niet altijd goed aansluiten op de werkelijkheid.
De ondersteuningsbehoefte is vaak structureel. Ook kan de productiviteit van mensen in beschut werk wisselen per taak, werksoort, begeleiding en omgeving.
Daarom wordt gewerkt aan een eenvoudiger systeem voor beschut werk. Het voornemen is om voor beschut werk een vaste, forfaitaire loonkostensubsidie van 68% in te voeren. Daarmee wordt voor deze groep niet steeds individueel de loonwaarde als basis genomen, maar wordt gewerkt met een vaste systematiek.
Het doel hiervan is:
- minder administratieve lasten;
- meer voorspelbaarheid voor gemeenten;
- meer duidelijkheid voor ontwikkelbedrijven;
- minder onzekerheid voor werknemers;
- betere aansluiting op de praktijk van beschut werk.
Deze ontwikkeling laat zien dat loonkostensubsidie niet alleen een financieel instrument is, maar ook direct raakt aan de uitvoerbaarheid van beschut werk.
Loonkostensubsidie en de banenafspraak
Loonkostensubsidie speelt ook een belangrijke rol bij de banenafspraak.
De banenafspraak is bedoeld om meer banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Veel mensen uit deze doelgroep kunnen met ondersteuning werken bij reguliere werkgevers.
Wanneer iemand uit de doelgroep banenafspraak niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kan verdienen, kan loonkostensubsidie worden ingezet.
Daarbij kan iemand:
- rechtstreeks in dienst komen bij een reguliere werkgever;
- via begeleiding aan het werk gaan;
- via detachering werken;
- bij of via een ontwikkelbedrijf werken.
Ontwikkelbedrijven kunnen hierbij een belangrijke brugfunctie vervullen. Zij begeleiden mensen, ontwikkelen werknemersvaardigheden en ondersteunen werkgevers bij plaatsing en werkbehoud.
Loonkostensubsidie bij ontwikkelbedrijven
Ontwikkelbedrijven hebben op verschillende manieren met loonkostensubsidie te maken.
1. Als werkgever
Sommige mensen met loonkostensubsidie zijn in dienst bij het ontwikkelbedrijf. Het ontwikkelbedrijf betaalt loon en ontvangt loonkostensubsidie van de gemeente.
2. Via detachering
Een medewerker kan in dienst zijn bij het ontwikkelbedrijf, maar werken bij een externe opdrachtgever. Het ontwikkelbedrijf blijft dan werkgever en organiseert begeleiding.
3. Via begeleiding naar reguliere werkgevers
Het ontwikkelbedrijf kan mensen begeleiden naar een baan bij een reguliere werkgever. De werkgever ontvangt dan mogelijk loonkostensubsidie van de gemeente.
4. Binnen beschut werk
Veel ontwikkelbedrijven voeren beschut werk uit. Daarbij wordt loonkostensubsidie vaak gecombineerd met begeleiding en aanvullende voorzieningen.
5. Als onderdeel van de sociale infrastructuur
Ontwikkelbedrijven kennen de doelgroep, werksoorten, begeleidingsbehoefte en werkgevers. Daardoor kunnen zij helpen om loonkostensubsidie in de praktijk goed te laten werken.
Loonkostensubsidie en begeleiding
Loonkostensubsidie is belangrijk, maar meestal niet voldoende.
Iemand met verminderde loonwaarde heeft vaak ook begeleiding nodig om het werk goed te kunnen uitvoeren en behouden.
Die begeleiding kan bestaan uit:
- jobcoaching;
- werkbegeleiding;
- duidelijke instructies;
- aanpassing van taken;
- ondersteuning bij communicatie;
- hulp bij werkritme;
- begeleiding bij veranderingen;
- contact met de werkgever;
- terugvalbegeleiding.
Zonder goede begeleiding kan een plaatsing alsnog mislukken. Daarom is loonkostensubsidie het meest effectief wanneer het onderdeel is van een bredere aanpak.
Loonkostensubsidie en werkgevers
Voor werkgevers kan loonkostensubsidie helpen om inclusief werkgeverschap mogelijk te maken.
Het instrument verlaagt de financiële drempel om iemand met verminderde loonwaarde in dienst te nemen. Tegelijkertijd is het belangrijk dat werkgevers goed worden ondersteund.
Werkgevers willen vaak duidelijkheid over:
- de hoogte van de loonkostensubsidie;
- de duur van de subsidie;
- de begeleiding op de werkvloer;
- wie aanspreekpunt is;
- administratieve verplichtingen;
- risico’s bij ziekte of uitval;
- mogelijkheden voor jobcoaching;
- wat er gebeurt als het werk niet passend blijkt.
Ontwikkelbedrijven kunnen werkgevers hierbij ondersteunen. Zij kennen de praktijk en kunnen helpen bij matching, begeleiding, detachering en werksoorten.
Loonkostensubsidie en SROI
Loonkostensubsidie kan ook een rol spelen bij SROI, Social Return on Investment.
Bij SROI wordt bij aanbestedingen sociale waarde gevraagd. Dat kan bijvoorbeeld door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werk te bieden.
Wanneer een opdrachtnemer iemand met verminderde loonwaarde inzet, kan loonkostensubsidie helpen om die werkplek mogelijk te maken. Ook kan samenwerking met een ontwikkelbedrijf helpen om SROI praktisch uitvoerbaar te maken.
Een ontwikkelbedrijf kan bijvoorbeeld:
- werkzaamheden uitvoeren voor een opdrachtnemer;
- mensen detacheren;
- kandidaten begeleiden;
- passende werksoorten organiseren;
- helpen bij sociale invulling van opdrachten;
- ondersteunen bij inclusief werkgeverschap.
Zo kunnen loonkostensubsidie, SROI en ontwikkelbedrijven elkaar versterken.
Waarom is loonkostensubsidie belangrijk voor de sociale infrastructuur?
Loonkostensubsidie is een belangrijk financieel instrument, maar het werkt alleen goed binnen een sterke sociale infrastructuur.
Er zijn meerdere onderdelen nodig:
- een gemeente die het instrument goed uitvoert;
- een goede loonwaardemeting;
- werkgevers die openstaan voor plaatsing;
- begeleiding op de werkvloer;
- ontwikkelbedrijven die werk en ondersteuning organiseren;
- duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden;
- monitoring van werkbehoud en ontwikkeling.
Als deze onderdelen ontbreken, blijft loonkostensubsidie een losse regeling. Als zij goed samenwerken, wordt het een krachtig instrument om mensen duurzaam aan werk te helpen.
Verschil tussen loonkostensubsidie en loondispensatie
Loonkostensubsidie wordt soms verward met loondispensatie.
Bij loonkostensubsidie betaalt de werkgever loon aan de werknemer en ontvangt de werkgever subsidie van de gemeente om het verschil tussen loonwaarde en wettelijk minimumloon te compenseren.
Loondispensatie is een ander instrument en speelt vooral bij Wajong via UWV. Daarbij mag de werkgever onder voorwaarden tijdelijk minder loon betalen dan het wettelijk minimumloon, en kan de werknemer een aanvullende uitkering ontvangen.
Binnen de Participatiewet is loonkostensubsidie het belangrijkste instrument voor mensen met verminderde loonwaarde.
Verschil tussen loonkostensubsidie en begeleidingssubsidie
Loonkostensubsidie en begeleidingssubsidie zijn niet hetzelfde.
Loonkostensubsidie compenseert de werkgever voor verminderde productiviteit van de werknemer.
Begeleidingsmiddelen zijn bedoeld om begeleiding, ondersteuning of werkbegeleiding mogelijk te maken.
Bij beschut werk kunnen beide relevant zijn. Iemand kan een verminderde loonwaarde hebben én structurele begeleiding nodig hebben. Dan zijn zowel compensatie voor loonwaarde als middelen voor begeleiding belangrijk.
Voor ontwikkelbedrijven is dit onderscheid belangrijk, omdat de totale kosten van een werkplek vaak bestaan uit meer dan alleen loonkosten.
Waarom is loonkostensubsidie soms ingewikkeld?
Loonkostensubsidie lijkt eenvoudig, maar de praktijk is complex.
Dat komt door meerdere factoren:
- loonwaarde moet worden vastgesteld;
- gemeenten voeren het instrument uit;
- werkplekken verschillen sterk;
- begeleiding is vaak nodig;
- cao-afspraken kunnen invloed hebben op kosten;
- beschut werk heeft extra begeleidingskosten;
- financiering loopt via verschillende geldstromen;
- werkgevers willen duidelijkheid en eenvoud;
- ontwikkelbedrijven moeten financieel verantwoord kunnen werken.
Daarom is loonkostensubsidie een belangrijk onderdeel van de discussie over de toekomst van ontwikkelbedrijven en de sociale infrastructuur.
De toekomst van loonkostensubsidie
Loonkostensubsidie blijft een belangrijk instrument om mensen met verminderde loonwaarde aan het werk te helpen.
Tegelijkertijd wordt gewerkt aan verbetering en vereenvoudiging. Vooral bij beschut werk is behoefte aan meer voorspelbaarheid en minder administratieve lasten.
De ontwikkeling richting een vaste loonkostensubsidie voor beschut werk laat zien dat het stelsel wordt aangepast aan de praktijk.
Voor de toekomst is belangrijk dat loonkostensubsidie niet alleen financieel klopt, maar ook goed uitvoerbaar is voor gemeenten, werkgevers en ontwikkelbedrijven.
De rol van Ontwikkelbedrijven.nl
Ontwikkelbedrijven.nl maakt ontwikkelbedrijven in Nederland beter vindbaar en toegankelijk.
Loonkostensubsidie is een belangrijk instrument binnen de Participatiewet, maar voor werkgevers en opdrachtnemers is het niet altijd duidelijk hoe dit in de praktijk werkt. Ook is niet altijd helder welk ontwikkelbedrijf actief is in welke regio en welke rol het ontwikkelbedrijf kan spelen bij begeleiding, detachering, beschut werk of SROI.
Ontwikkelbedrijven.nl helpt door:
- ontwikkelbedrijven per provincie en gemeente overzichtelijk te maken;
- uitleg te geven over loonkostensubsidie, beschut werk en sociale infrastructuur;
- de verbinding te leggen tussen beleid en praktijk;
- werkgevers en opdrachtnemers te helpen bij het vinden van de juiste ingang;
- samenwerking en offerte-indicatie laagdrempeliger te maken.
Het platform vervangt geen gemeenten, ontwikkelbedrijven, UWV, Cedris, VNG, Divosa of andere sectorpartijen. Het biedt een aanvullende digitale toegangslaag om de bestaande sociale infrastructuur beter zichtbaar, begrijpelijk en bruikbaar te maken.
Conclusie
Loonkostensubsidie is een belangrijk instrument binnen de Participatiewet. Het maakt betaald werk mogelijk voor mensen die wel kunnen werken, maar niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen.
De subsidie compenseert werkgevers voor verminderde productiviteit. Daardoor kunnen mensen met een arbeidsbeperking of ondersteuningsbehoefte toch een arbeidsovereenkomst krijgen.
Voor ontwikkelbedrijven is loonkostensubsidie belangrijk bij beschut werk, detachering, begeleiding naar reguliere werkgevers en de bredere sociale infrastructuur.
Tegelijkertijd is loonkostensubsidie alleen niet voldoende. Duurzaam werk vraagt ook om begeleiding, passende werkplekken, goede samenwerking en duidelijke afspraken.
Daarom is loonkostensubsidie niet alleen een financieel instrument, maar ook een belangrijk onderdeel van de manier waarop Nederland werk toegankelijker wil maken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Verder lezen
- Wat is een ontwikkelbedrijf?
- Wat is beschut werk?
- Wat is sociale infrastructuur?
- Van sociale werkplaats naar ontwikkelbedrijf
- Participatiewet uitgelegd
- Dossier: Toekomst van ontwikkelbedrijven
- Ontwikkelbedrijven en SROI
- Ontwikkelbedrijven per provincie
- Ontwikkelbedrijven per gemeente
Zoekt u een ontwikkelbedrijf voor samenwerking, uitvoering of SROI-invulling?
Wilt u weten welk ontwikkelbedrijf actief is in uw gemeente, of zoekt u een praktische invulling voor SROI of samenwerking? Bekijk het overzicht per gemeente of vraag vrijblijvend een eerste offerte-indicatie aan.
Veel gestelde vragen
Wat is loonkostensubsidie?
Loonkostensubsidie is een vergoeding van de gemeente aan een werkgever voor iemand die wel kan werken, maar niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kan verdienen.
Voor wie is loonkostensubsidie bedoeld?
Loonkostensubsidie is bedoeld voor mensen onder de Participatiewet met een verminderde loonwaarde.
Wat is loonwaarde?
Loonwaarde is de waarde van het werk dat iemand verricht, uitgedrukt als percentage van het wettelijk minimumloon.
Wie betaalt loonkostensubsidie?
De gemeente betaalt de loonkostensubsidie aan de werkgever.
Krijgt de werknemer minder loon door loonkostensubsidie?
Nee. De werknemer ontvangt loon volgens de arbeidsovereenkomst. De subsidie is bedoeld om de werkgever te compenseren voor verminderde productiviteit.
Wat is het verschil tussen loonkostensubsidie en beschut werk?
Beschut werk is een voorziening voor mensen die alleen onder aangepaste omstandigheden kunnen werken. Loonkostensubsidie is een financieel instrument dat de werkgever compenseert voor verminderde loonwaarde.
Kan loonkostensubsidie worden gebruikt bij beschut werk?
Ja. Beschut werk en loonkostensubsidie worden vaak gecombineerd.
Wat is een vaste loonkostensubsidie voor beschut werk?
Dat is een voorgestelde vereenvoudiging waarbij voor beschut werk wordt gewerkt met een vaste subsidie in plaats van individuele loonwaardemetingen.
Is loonkostensubsidie hetzelfde als loondispensatie?
Nee. Loonkostensubsidie wordt binnen de Participatiewet gebruikt en wordt aan de werkgever betaald. Loondispensatie is een ander instrument, vooral bij Wajong via UWV.
Kan een reguliere werkgever loonkostensubsidie krijgen?
Ja. Een reguliere werkgever kan loonkostensubsidie ontvangen wanneer iemand met verminderde loonwaarde in dienst komt en aan de voorwaarden wordt voldaan.
Welke rol spelen ontwikkelbedrijven bij loonkostensubsidie?
Ontwikkelbedrijven kunnen zelf werkgever zijn, mensen detacheren, begeleiding bieden of mensen ondersteunen richting werk bij reguliere werkgevers.
Hoe vind ik een ontwikkelbedrijf dat hiermee kan helpen?
Via Ontwikkelbedrijven.nl kunt u zoeken per provincie, gemeente of organisatie. Zo ziet u welk ontwikkelbedrijf actief is in uw regio.
Disclaimer:
Ontwikkelbedrijven bepalen zelfstandig hun dienstverlening, tarieven en voorwaarden.
Ontwikkelbedrijven.nl biedt een landelijk overzicht en ondersteunende hulpmiddelen.