Kennisbank – Ontwikkelbedrijven.nl
Verdieping: Werkcentrum en de rol met ontwikkelbedrijven
Wat is het Werkcentrum? Regionale arbeidsmarktinfrastructuur uitgelegd
Het Werkcentrum is het centrale toegangspunt voor vragen over werk, scholing, loopbaanontwikkeling en personeel. Werkzoekenden, werkenden en werkgevers hoeven daardoor niet eerst zelf uit te zoeken of zij bij de gemeente, UWV, een onderwijsinstelling, vakbond of andere organisatie moeten zijn.
In het Werkcentrum werken publieke en private organisaties samen. De vraag van de bezoeker staat centraal. Waar nodig helpt een gids om iemand bij de juiste dienstverlening of organisatie terecht te laten komen.
Sinds 23 maart 2026 zijn in alle 35 arbeidsmarktregio's Werkcentra operationeel. Het jaar 2026 geldt nog als transitiejaar: de regionale dienstverlening en fysieke toegankelijkheid worden verder ontwikkeld en de nieuwe samenwerking wordt stapsgewijs wettelijk verankerd.
Overzicht kennisitem:
Wat is een Werkcentrum?
Een Werkcentrum is geen nieuwe uitvoeringsorganisatie die alle taken van gemeenten, UWV en andere organisaties overneemt.
Het is vooral een gezamenlijke toegangspoort tot bestaande en gezamenlijke arbeidsmarktdienstverlening.
De organisaties achter het Werkcentrum behouden hun eigen taken en verantwoordelijkheden. Het Werkcentrum maakt hun dienstverlening beter vindbaar en verbindt organisaties wanneer een vraag meerdere terreinen raakt. In het landelijke model wordt het Werkcentrum daarom omschreven als een netwerkorganisatie. Samen voor de Klant
De gedachte is eenvoudig:
de inwoner of werkgever hoeft niet te weten welke organisatie achter welke regeling zit.
Het Werkcentrum helpt eerst de vraag helder te krijgen en zorgt daarna dat iemand bij de juiste dienstverlening terechtkomt.
Voor wie is het Werkcentrum?
Het Werkcentrum is bedoeld voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers.
Werkzoekenden kunnen er bijvoorbeeld terecht met vragen over het vinden van werk, scholing, omscholing of ondersteuning bij een volgende stap.
Werkenden kunnen ondersteuning zoeken bij loopbaanontwikkeling, scholing of de overstap naar ander werk.
Werkgevers kunnen er terecht met vragen over personeel, werving, opleiding, inclusief werkgeverschap, voorzieningen, subsidies en ondersteuning bij het aannemen of behouden van medewerkers.
Een uitkering is daarbij niet noodzakelijk. Het Werkcentrum is juist bedoeld als brede toegang tot ondersteuning rond werk en ontwikkeling, ongeacht de inkomenssituatie of regeling waarin iemand zich bevindt.
De gidsfunctie: niet van loket naar loket
Een belangrijk onderdeel van het Werkcentrum is de gidsfunctie.
Een bezoeker hoeft niet direct de juiste regeling of organisatie te kennen. Een gids helpt de vraag te verhelderen en wijst de weg naar de passende dienstverlening.
Daarbij wordt gewerkt vanuit het zogenoemde no wrong door-principe: iemand die zich met een arbeidsmarktvraag meldt, moet niet worden teruggestuurd omdat hij bij het verkeerde loket is begonnen. De betrokken organisaties proberen de bezoeker naar de juiste plek te begeleiden. Samen voor de Klant
Dat is een belangrijke verandering ten opzichte van een landschap waarin inwoners bijvoorbeeld afzonderlijk te maken konden krijgen met een gemeente, UWV, WerkgeversServicepunt, Leerwerkloket of Regionaal Mobiliteitsteam.
Welke organisaties werken in het Werkcentrum samen?
De landelijke kern bestaat uit:
- gemeenten;
- UWV;
- werkgeversorganisaties;
- vakbonden;
- Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB);
- onderwijs- en opleidingspartijen.
Daarnaast kunnen binnen een arbeidsmarktregio andere organisaties bij de samenwerking worden betrokken. Welke partijen precies deelnemen en welke dienstverlening via het Werkcentrum toegankelijk wordt gemaakt, kan daardoor per regio verschillen.
Dat regionale maatwerk is bewust onderdeel van het model. Arbeidsmarkten verschillen immers in economische structuur, werkgevers, beschikbare ondersteuning en doelgroepen.
Wat gebeurt er met bestaande loketten?
De komst van het Werkcentrum betekent niet dat alle bestaande expertise verdwijnt.
Juist de functies en dienstverlening van verschillende samenwerkingen worden bij elkaar gebracht.
De tijdelijke regeling voor de Regionale Mobiliteitsteams eindigde per 1 januari 2025. Ook stopte toen de rijksfinanciering van de afzonderlijke Leerwerkloketten. De dienstverlening rond leren en werken krijgt een plaats binnen de nieuwe arbeidsmarktinfrastructuur.
De werkgeversdienstverlening van gemeenten en UWV blijft eveneens bestaan, maar wordt via het Werkcentrum ontsloten. Volgens de actuele planning verdwijnt per 1 januari 2027 de afzonderlijke naam WerkgeversServicepunt.
Het Werkcentrum moet dus vooral zorgen voor één herkenbare voorkant, terwijl achter die voorkant verschillende organisaties en deskundigheden blijven bestaan.
Werkcentrum, arbeidsmarktregio en Regionaal Beraad: wat is het verschil?
Deze begrippen worden gemakkelijk door elkaar gehaald.
Het Werkcentrum is de toegang tot de dienstverlening voor inwoners en werkgevers.
De arbeidsmarktregio is het regionale schaalniveau waarop gemeenten, UWV en andere partners samenwerken. Nederland kent 35 arbeidsmarktregio's.
Het Regionaal Beraad is de bestuurlijke samenwerkingsstructuur waarin regionale partners afspraken maken over de arbeidsmarkt en de gezamenlijke dienstverlening.
Daarbij wordt gewerkt met een regionale meerjarenagenda. Hierin kunnen partijen gezamenlijke opgaven, prioriteiten en activiteiten voor de regionale arbeidsmarkt vastleggen.
De landelijke richting wordt ondersteund door het Landelijk Beraad Arbeidsmarktinfrastructuur en de Landelijke Meerjarenagenda 2026–2030.
Kort gezegd:
het Regionaal Beraad bepaalt mede de regionale koers; het Werkcentrum maakt de dienstverlening toegankelijk.
Welke rol heeft de centrumgemeente?
Binnen iedere arbeidsmarktregio heeft een centrumgemeente een belangrijke rol in de organisatie van de samenwerking.
De centrumgemeente heeft een functionele regierol. Zij faciliteert onder andere de regionale samenwerking, ondersteunt het Regionaal Beraad en beheert verschillende regionale middelen.
Dat betekent niet dat de centrumgemeente inhoudelijk alle dienstverlening bepaalt. Het uitgangspunt blijft een publiek-private netwerksamenwerking waarin de deelnemende organisaties hun eigen wettelijke taken en verantwoordelijkheden behouden.
Wat is de rol van ontwikkelbedrijven?
Ontwikkelbedrijven kunnen een belangrijke schakel vormen tussen de sociale infrastructuur en de bredere arbeidsmarktinfrastructuur.
Zij werken bijvoorbeeld met mensen die ondersteuning nodig hebben bij ontwikkeling en werk, onderhouden contacten met werkgevers en kunnen betrokken zijn bij onder meer beschut werk, loonkostensubsidie, matching, werkontwikkeling en begeleiding.
Maar een ontwikkelbedrijf heeft niet automatisch een formele positie in ieder Werkcentrum of Regionaal Beraad.
De landelijk benoemde kernpartners zijn gemeenten, UWV, werkgevers- en werknemersorganisaties, SBB en onderwijs. Ontwikkelbedrijven kunnen regionaal als strategische of uitvoerende partner worden betrokken, maar de precieze positie hangt af van de regionale inrichting en afspraken. Ook in landelijke ondersteuning rond de hervorming is expliciet beschreven dat ontwikkelbedrijven niet automatisch bij het Regionaal Beraad zijn aangesloten.
Voor ontwikkelbedrijven is daarom vooral van belang om duidelijk te maken welke functie zij in de regionale arbeidsmarktketen kunnen vervullen.
Niet ieder ontwikkelbedrijf voert dezelfde taken uit en ook binnen één werkgebied kunnen verantwoordelijkheden verdeeld zijn over meerdere organisaties.
Waarom is het Werkcentrum relevant voor ontwikkelbedrijven?
De ontwikkeling van Werkcentra raakt direct aan de toekomstige positie van ontwikkelbedrijven.
De arbeidsmarktinfrastructuur en de sociale infrastructuur komen namelijk steeds dichter bij elkaar.
Een inwoner kan bijvoorbeeld vanuit school, bijstand of een andere situatie ondersteuning nodig hebben bij ontwikkeling richting werk. Voor de één is directe bemiddeling naar een werkgever voldoende. Een ander heeft eerst een ontwikkeltraject, begeleiding, loonkostensubsidie of een beschutte werkplek nodig.
Het Werkcentrum kan in dat landschap functioneren als toegangspoort, terwijl het ontwikkelbedrijf één van de organisaties kan zijn waar de daadwerkelijke ontwikkeling, begeleiding of plaatsing plaatsvindt.
Voor ontwikkelbedrijven ligt er daarom een praktische vraag:
is onze dienstverlening goed herkenbaar en bereikbaar binnen de regionale route die vanuit het Werkcentrum ontstaat?
Werkcentrum en werkgevers
Ook voor werkgevers verandert de toegang tot ondersteuning.
Werkgevers kunnen via het Werkcentrum terecht met vragen over bijvoorbeeld:
werving en selectie, scholing, arbeidsmarktinformatie, inclusief werkgeverschap, functieaanpassing, personeelsbehoud en de inzet van re-integratie-instrumenten en voorzieningen.
Dit is ook relevant voor ontwikkelbedrijven. Veel ontwikkelbedrijven werken immers met werkgevers bij detachering, plaatsing, begeleiding, werkontwikkeling of het creëren van passende functies.
Vanaf 2027 moet de werkgeversdienstverlening steeds nadrukkelijker onder de gezamenlijke toegang van het Werkcentrum herkenbaar worden.
Fysiek én digitaal
Een Werkcentrum is niet alleen een gebouw.
De dienstverlening wordt fysiek, telefonisch en digitaal aangeboden. Via Werkcentrum.nl kunnen inwoners en werkgevers hun regionale Werkcentrum vinden. Regio's kunnen daarbij gebruikmaken van het landelijke digitale platform of een eigen regionale website gebruiken.
Binnen een arbeidsmarktregio kunnen bovendien meerdere fysieke locaties bestaan. Het uitgangspunt is dus niet dat er precies één gebouw per regio staat, maar dat er één herkenbare toegang tot de regionale dienstverlening ontstaat.
Dat onderscheid is belangrijk: het Werkcentrum is vooral een gezamenlijk dienstverleningsconcept en netwerk, niet uitsluitend een fysieke locatie.
Stand van zaken
Op 23 maart 2026 zijn de Werkcentra landelijk gelanceerd. Sinds dat moment zijn in alle 35 arbeidsmarktregio's Werkcentra operationeel. In 2026 wordt de regionale uitvoering verder ontwikkeld.
Tegelijk is de hervorming juridisch nog niet volledig afgerond.
Het kabinet wil onderdelen van de nieuwe arbeidsmarktinfrastructuur vastleggen in de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (Wet SUWI). De beoogde datum voor de gewijzigde wet- en regelgeving is 1 januari 2027. In 2026 wordt daarom nog nadrukkelijk gesproken over een transitieperiode.
Dat betekent dat onderscheid moet worden gemaakt tussen:
wat in de regio's al operationeel is en wat juridisch vanaf 2027 structureel moet worden geborgd.
Wat betekent het Werkcentrum niet?
Het Werkcentrum vervangt niet automatisch de gemeente, UWV of het ontwikkelbedrijf.
Het bepaalt ook niet zelfstandig of iemand recht heeft op bijvoorbeeld loonkostensubsidie, beschut werk, een uitkering of een specifieke voorziening.
De formele bevoegdheden blijven bij de organisaties die daarvoor verantwoordelijk zijn.
De functie van het Werkcentrum is vooral:
de toegang eenvoudiger maken, vragen verduidelijken, dienstverlening verbinden en mensen of werkgevers naar de juiste ondersteuning begeleiden.
De rol van Ontwikkelbedrijven.nl
Ontwikkelbedrijven.nl volgt de ontwikkeling van de regionale arbeidsmarktinfrastructuur vanuit het perspectief van gemeenten en ontwikkelbedrijven.
In het Dashboard Sociale Infrastructuur worden arbeidsmarktgegevens al gekoppeld aan gemeenten en de werkgebieden van ontwikkelbedrijven. Daarmee kan de ontwikkeling van bijvoorbeeld werkloosheid, vacatures, bijstand, loonkostensubsidie, beschut werk en Wsw in regionale context worden bekeken.
De koppeling van een gemeente aan een primair ontwikkelbedrijf binnen Ontwikkelbedrijven.nl is daarbij analytisch. Deze koppeling betekent niet dat het betreffende ontwikkelbedrijf alle Participatiewettaken voor die gemeente uitvoert.
Het Werkcentrum voegt daar een andere laag aan toe: hoe wordt de toegang tot ondersteuning voor inwoners en werkgevers regionaal georganiseerd?
Juist de verbinding tussen sociale infrastructuur, arbeidsmarktinformatie en regionale dienstverlening wordt de komende jaren belangrijker.
Conclusie
Het Werkcentrum moet de toegang tot arbeidsmarktdienstverlening eenvoudiger maken.
Werkzoekenden, werkenden en werkgevers beginnen niet langer bij de vraag welke organisatie verantwoordelijk is, maar bij hun eigen vraag over werk, ontwikkeling, scholing of personeel.
Achter die gezamenlijke toegang blijven gemeenten, UWV, onderwijs, werkgevers- en werknemersorganisaties en andere partners hun eigen rol houden.
Voor ontwikkelbedrijven betekent dit dat hun regionale positie niet vanzelfsprekend uit de komst van het Werkcentrum volgt. De relevante vraag is steeds:
welke bijdrage levert het ontwikkelbedrijf aan de regionale arbeidsmarkt en hoe wordt die dienstverlening vanuit het Werkcentrum vindbaar en toegankelijk gemaakt?
Verder lezen
- Wat is een ontwikkelbedrijf?
- Van sociale werkplaats naar ontwikkelbedrijf
- Wet sociale werkvoorziening uitgelegd
- Participatiewet uitgelegd
- Participatiewet in balans uitgelegd
- Wet inburgering uitgelegd
- Wat is sociale infrastructuur?
- Wat is Beschut werk?
- Wat is de Banenafspraak?
- Wat is loonkostensubsidie?
- Dossier: Toekomst van ontwikkelbedrijven
- Financiering en kostprijzen van ontwikkelbedrijven
- AI bij ontwikkelbedrijven
- Ontwikkelbedrijven per provincie
- Ontwikkelbedrijven per gemeente
Zoekt u een ontwikkelbedrijf voor samenwerking, uitvoering of SROI-invulling?
Wilt u weten welk ontwikkelbedrijf actief is in uw gemeente, of zoekt u een praktische invulling voor SROI of samenwerking? Bekijk het overzicht per gemeente of vraag vrijblijvend een eerste offerte-indicatie aan.
Veel gestelde vragen
Wat is een Werkcentrum?
Een Werkcentrum is de gezamenlijke regionale toegang tot dienstverlening rond werk, scholing, ontwikkeling en personeel. Gemeenten, UWV en andere publieke en private partners werken hiervoor samen.
Wie kan bij het Werkcentrum terecht?
Werkzoekenden, werkenden en werkgevers kunnen bij het Werkcentrum terecht. Een uitkering is daarvoor niet noodzakelijk.
Heeft iedere arbeidsmarktregio een Werkcentrum?
Ja. Sinds 23 maart 2026 zijn in alle 35 arbeidsmarktregio's Werkcentra operationeel. De fysieke en regionale inrichting kan per arbeidsmarktregio verschillen.
Is het Werkcentrum onderdeel van de gemeente of UWV?
Niet uitsluitend. Het Werkcentrum is een samenwerkingsverband waarin onder andere gemeenten en UWV samenwerken met werkgeversorganisaties, vakbonden, SBB en onderwijs.
Wat doet een gids van het Werkcentrum?
De gids helpt de vraag van een inwoner of werkgever te verduidelijken en zorgt waar nodig voor een verbinding met de juiste organisatie of dienstverlening.
Is een ontwikkelbedrijf automatisch onderdeel van het Werkcentrum?
Nee. Ontwikkelbedrijven zijn geen landelijk vastgelegde kernpartner van ieder Werkcentrum. Hun positie en bijdrage worden regionaal bepaald.
Verdwijnt het WerkgeversServicepunt?
De werkgeversdienstverlening blijft bestaan, maar wordt via het Werkcentrum aangeboden. Volgens de huidige planning verdwijnt per 1 januari 2027 de afzonderlijke naam WerkgeversServicepunt.
Is de nieuwe arbeidsmarktinfrastructuur al volledig wettelijk geregeld?
Nog niet. De Werkcentra zijn in 2026 operationeel, maar 2026 geldt nog als transitiejaar. De gewijzigde SUWI-wet- en regelgeving is beoogd voor 1 januari 2027.