Publicatiedatum: 10-05-2026

Bijgewerkt: 04-07-2026

Rekentool Berenschot biedt inzicht in financiering sociaal domein: cruciaal voor ontwikkelbedrijven

Intro

Binnen het sociaal domein is financiering vaak complex en versnipperd georganiseerd. Gemeenten ontvangen middelen vanuit verschillende geldstromen, waaronder de meicirculaire en septembercirculaire, maar de uiteindelijke inzet van deze middelen verschilt per regio.

Voor ontwikkelbedrijven heeft dit directe gevolgen voor de uitvoering, samenwerking en kostprijsbepaling.

De rekentool van Berenschot biedt hierin een belangrijk instrument.

Inzicht in geldstromen

De door Berenschot ontwikkelde rekentool maakt inzichtelijk hoeveel middelen gemeenten ontvangen voor de Participatiewet en de Wsw. Deze tool wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van de meicirculaire en septembercirculaire van het gemeentefonds, in opdracht van Cedris en Divosa.

De tool helpt gemeenten om beter te begrijpen via welke geldstromen middelen binnenkomen en hoe deze ingezet kunnen worden voor de uitvoering van taken binnen het sociaal domein.

Impulsbudget en nieuwe ontwikkelingen

Een belangrijke toevoeging in recente updates is het impulsbudget sociale infrastructuur. Dit budget wordt beschikbaar gesteld om gemeenten en ontwikkelbedrijven te ondersteunen bij de transformatie van de sociale infrastructuur.

Daarnaast wordt gewerkt aan de invoering van de forfaitaire loonkostensubsidie voor beschut werk, waarbij vanaf 2028 een vast percentage van 68% wordt gehanteerd. Deze ontwikkelingen hebben directe impact op de financiering en organisatie van werk binnen ontwikkelbedrijven.

Praktijk: verschil tussen inzicht en uitvoering

Hoewel de rekentool inzicht biedt in beschikbare middelen, blijkt in de praktijk dat deze middelen niet altijd eenduidig worden ingezet.

Sinds de decentralisatie zijn veel middelen onderdeel geworden van de algemene uitkering. Dit betekent dat gemeenten zelf bepalen hoe deze middelen worden verdeeld binnen het sociaal domein.

Hierdoor ontstaan verschillen tussen regio’s:

• niet alle middelen komen terecht bij ontwikkelbedrijven
• financieringsstructuren verschillen per gemeente
• ontwikkelbedrijven moeten werken met uiteenlopende modellen

Gevolgen voor kostprijzen en samenwerking

Deze verschillen hebben directe gevolgen voor de markt.

Ontwikkelbedrijven hanteren verschillende kostprijzen voor vergelijkbare diensten, afhankelijk van de financiering vanuit gemeenten. Dit maakt het voor opdrachtgevers lastiger om:

• diensten te vergelijken
• samenwerkingen aan te gaan
• SROI-verplichtingen eenduidig in te vullen

In de praktijk leidt dit tot inefficiëntie en onduidelijkheid.

Belang van eenduidigheid

De rekentool van Berenschot biedt een belangrijke basis voor meer transparantie. Door inzicht te geven in beschikbare middelen ontstaat een fundament voor het gesprek tussen gemeenten en ontwikkelbedrijven.

Breder gebruik van dit soort instrumenten kan bijdragen aan:

• meer transparantie in financiering
• betere onderbouwing van kostprijzen
• eenduidigere samenwerking richting de markt

Update: rekentool geactualiseerd na meicirculaire 2026

Berenschot heeft de rekentool voor rijksmiddelen Participatiewet en Wsw geactualiseerd op basis van de meicirculaire gemeentefonds 2026 en het voorlopige BUIG-budget 2026.

Daarmee biedt de tool opnieuw een actueel overzicht van de middelen die gemeenten ontvangen voor onder meer Participatiewet, Wsw, loonkostensubsidie en beschut werk. Voor gemeenten en ontwikkelbedrijven is dit relevant, omdat deze geldstromen mede bepalen welke financiële ruimte beschikbaar is voor uitvoering, begeleiding, beschutte werkplekken en samenwerking met werkgevers.

Een belangrijke wijziging is de aangepaste verdeling van de rijksbijdrage beschut werk. Vanaf 2027 groeit deze verdeling stapsgewijs toe naar een model waarin 70% van het budget wordt verdeeld op basis van gerealiseerde beschutte werkplekken en 30% op basis van positieve UWV-adviezen beschut werk.

Voor ontwikkelbedrijven is dit belangrijk omdat financiering, realisatie van beschutte werkplekken en gemeentelijke keuzes steeds nauwer met elkaar verbonden raken. De rekentool helpt om deze middelen zichtbaar te maken en vormt daarmee een nuttige basis voor het gesprek tussen gemeenten, ontwikkelbedrijven en andere betrokken partijen.

Juist in deze fase is het van belang om inzichten uit de rekentool actief te gebruiken in de praktijk.

Download rekentool

De meest recente versie van de rekentool is hieronder beschikbaar:

Rekentool voor Rijksbudgetten Particpatie Meicirculaire 26

Bron: https://www.berenschot.nl/nieuws/update-rekentool-rijksmiddelen-participatiewet-meicirculaire-2026