Nieuws – Ontwikkelbedrijven.nl
Nieuws & Updates over Ontwikkelbedrijven
Publicatiedatum: 12-11-2026
Beschut werk en banenafspraak: nieuwe UWV-cijfers geven meer inzicht
Hoe verhoudt het aantal mensen met een indicatie beschut werk zich tot het aantal werkzame personen? En waarom verschillen de cijfers over de banenafspraak van het aantal gemeentelijke voorzieningen voor loonkostensubsidie? Het Dashboard Sociale Infrastructuur van Ontwikkelbedrijven.nl is uitgebreid met twee UWV-verdiepingen en vergelijkingen tussen Nederland, arbeidsmarktregio's en gemeenten. Daarmee worden verschillen in doelgroep, gerealiseerd werk en sociale infrastructuur beter zichtbaar.
Drie schaalniveaus
Gemeentelijke cijfers over werk en participatie krijgen meer betekenis wanneer zij in een bredere context worden geplaatst. Een gemeente met een grote bevolking heeft doorgaans meer voorzieningen dan een kleine gemeente. Absolute aantallen zijn daardoor niet altijd geschikt voor een onderlinge vergelijking.
Het dashboard vergelijkt daarom relevante CBS-indicatoren op drie niveaus: Nederland, de arbeidsmarktregio en de geselecteerde gemeente. De aantallen worden daarbij ook uitgedrukt per 10.000 inwoners, zodat verschillen in bevolkingsomvang minder bepalend zijn.
De nieuwe UWV-gegevens voegen hier aanvullende informatie over personen en hun arbeidspositie aan toe. Voor beschut werk gebeurt dat op gemeenteniveau en voor de banenafspraak op het niveau van arbeidsmarktregio's.
De combinatie biedt meer inzicht, maar vraagt ook om een zorgvuldige interpretatie. De gebruikte bronnen beschrijven niet altijd dezelfde doelgroepen, voorzieningen of meetperioden.
Beschut werk
Bij beschut werk bestaat een belangrijk onderscheid tussen het aantal mensen met een geldige indicatie, het aantal werkzame personen en het aantal lopende voorzieningen dat gemeenten registreren.
De nieuwe UWV-verdieping toont per gemeente hoeveel mensen een geldige indicatie beschut werk hebben, hoeveel daarvan als werkzaam geregistreerd staan en wat het verschil tussen beide aantallen is.
Voor Amsterdam gaat het in de UWV-gegevens over het eerste kwartaal van 2026 om 665 personen met een geldige indicatie. Daarvan zijn 402 personen werkzaam. Het verschil bedraagt 263 personen.
Dat verschil is nadrukkelijk geen officiële wachtlijst. Niet iedereen die niet als werkzaam geregistreerd staat, is direct beschikbaar voor werk of wacht daadwerkelijk op een beschutte arbeidsplaats.
Figuur 1. Beschut werk in Amsterdam: vergelijking van lopende CBS-voorzieningen per 10.000 inwoners en aanvullende UWV-gegevens over indicaties en werkzame personen. Bronnen: CBS, maart 2026, en UWV, Q1 2026.
De CBS-vergelijking laat een ander aspect zien. In maart 2026 registreerde Amsterdam 340 lopende voorzieningen beschut werk, oftewel 3,6 per 10.000 inwoners. Voor arbeidsmarktregio Groot Amsterdam bedroeg dat 3,3 per 10.000 inwoners en landelijk 5,8.
Amsterdam ligt daarmee onder het landelijke niveau, maar iets boven het gemiddelde van de eigen arbeidsmarktregio.
Dat is een relevant verschil. Wie alleen naar het landelijke gemiddelde kijkt, mist de regionale context waarin een gemeente opereert.
De CBS-voorzieningen en UWV-personencijfers mogen echter niet rechtstreeks met elkaar worden vergeleken. CBS registreert lopende voorzieningen bij de verstrekkende gemeente, terwijl UWV personen met een geldige indicatie en hun geregistreerde arbeidspositie beschrijft.
Financiering vanaf 2027
Het onderscheid tussen indicaties en gerealiseerd werk wordt belangrijker door de aanstaande wijziging in de financiering van beschut werk.
Vanaf 2027 verandert de verdeling van de rijksbijdrage voor beschut werk tussen gemeenten. Volgens de Meicirculaire gemeentefonds 2026 wordt de nieuwe verdeelsleutel voor 70% gebaseerd op gerealiseerde beschutte werkplekken en voor 30% op het aantal inwoners met een positief UWV-advies.
De invoering verloopt gefaseerd. In 2027 wordt een derde van het budget volgens de nieuwe systematiek verdeeld, in 2028 twee derde en vanaf 2029 volledig.
De formele verdeling gebruikt specifieke UWV-gegevens van het voorafgaande jaar met peildatum 30 juni. De actuele kwartaalcijfers in het dashboard zijn daarom niet zonder meer gelijk aan de officiële verdeelmaatstaven.
Voor gemeenten ontstaat een directere relatie tussen de geregistreerde behoefte aan beschut werk, de daadwerkelijke realisatie en hun aandeel in de landelijke middelen.
Dat maakt inzicht in lokale ontwikkelingen belangrijk. Hoeveel inwoners hebben een indicatie? Hoeveel mensen werken daadwerkelijk? Welke mogelijkheden bestaan er om passende werkplekken te realiseren?
De nieuwe verdeelsystematiek bepaalt niet rechtstreeks hoeveel financiering een ontwikkelbedrijf ontvangt. Daarvoor blijven ook de gemeentelijke opdracht, loonkostensubsidie, begeleiding en de kosten van de beschikbare infrastructuur van belang.
Banenafspraak
De tweede uitbreiding heeft betrekking op de banenafspraak. Het dashboard toont nu per arbeidsmarktregio de UWV-gegevens over personen die tot de doelgroep behoren, het aantal werkzame personen en het aandeel werkzaam.
Voor arbeidsmarktregio Groot Amsterdam gaat het in het eerste kwartaal van 2026 om 15.916 personen binnen de UWV-doelgroep. Daarvan zijn 8.148 personen werkzaam, oftewel 51,2%.
Deze regionale registratie wordt uitgesplitst naar acht UWV-categorieën. De grootste groepen zijn de Participatiewet, met 8.055 personen, en Wajong, met 4.982 personen. Daarnaast bevat de registratie verschillende Wsw-werkvormen en kleinere categorieën.
Figuur 2. Banenafspraak in arbeidsmarktregio Groot Amsterdam: gemeentelijke LKS-voorzieningenproxy (Proxy: CBS bron: LKS totaal per gemeente -/- LKS Beschut per gemeente) per 10.000 inwoners en regionale UWV-personencijfers, inclusief uitsplitsing naar acht categorieën. Bronnen: CBS/SRG, maart 2026, en UWV, Q1 2026.
De vergelijking bovenaan de figuur geeft een aanvullend gemeentelijk perspectief. Daarbij gebruikt het dashboard een eigen LKS-benadering op basis van gemeentelijke CBS-gegevens over loonkostensubsidie en beschut werk.
Voor Amsterdam komt deze benadering uit op 13,7 voorzieningen per 10.000 inwoners. Dat is hoger dan de 11,8 in arbeidsmarktregio Groot Amsterdam, maar lager dan de landelijke waarde van 18,5.
De vergelijking laat zien hoe Amsterdam zich binnen verschillende geografische niveaus verhoudt. De uitkomst is echter geen officiële gemeentelijke telling van de UWV-doelgroep banenafspraak.
Hoe wordt de gemeentelijke banenafspraakindicatie berekend?
De officiële UWV-cijfers over de banenafspraak zijn beschikbaar op landelijk niveau en per arbeidsmarktregio, maar niet als vergelijkbare reeks per gemeente. Om toch gemeentelijk inzicht te bieden, gebruikt Ontwikkelbedrijven.nl de Statistiek Re-integratie door Gemeenten (SRG) van het CBS.
Het CBS registreert per gemeente onder meer het aantal voorzieningen voor loonkostensubsidie (LKS) en beschut werk. Op basis daarvan berekent het dashboard een indicatieve restpost: het aantal LKS-voorzieningen verminderd met het aantal beschutwerkvoorzieningen.
Deze restpost gebruiken we als voorzichtige benadering van de gemeentelijke LKS-gerelateerde banenafspraak. Daarbij veronderstellen we dat een belangrijk deel van de resterende LKS-voorzieningen samenhangt met werk binnen de banenafspraak.
Het betreft nadrukkelijk geen officiële telling van personen binnen de banenafspraak. Niet iedere beschutwerkvoorziening hoeft samen te gaan met LKS en niet iedere LKS-voorziening hoeft betrekking te hebben op iemand uit het doelgroepregister. De uitkomst is daarom een analytische proxy en geen exacte doelgroepomvang.
Het dashboard presenteert daarnaast de officiële UWV-kwartaalcijfers per arbeidsmarktregio, zodat beide perspectieven afzonderlijk inzichtelijk blijven.
Andere definities
Waarom verschillen de UWV-cijfers over de banenafspraak zo sterk van de gemeentelijke LKS-aantallen?
De belangrijkste verklaring ligt in de afbakening. De UWV-Banenafspraakregistratie omvat meerdere groepen mensen met een arbeidsbeperking, waaronder personen uit de Participatiewet, Wajong en verschillende Wsw-categorieën.
Niet iedereen binnen deze doelgroep ontvangt loonkostensubsidie. Omgekeerd kan loonkostensubsidie ook worden ingezet voor mensen die niet tot de UWV-doelgroep van de banenafspraak behoren.
Ook de Wsw-categorieën vragen om onderscheid. Personen met een Wsw-beschutte werkplek komen in de UWV-doelgroepregistratie voor, maar hun dienstverband telt niet mee voor het aantal gerealiseerde extra banen binnen de officiële banenafspraak.
Bovendien is de doelgroepregistratie in 2026 gewijzigd. Daardoor zijn de kwartaalcijfers niet rechtstreeks vergelijkbaar met eerdere perioden. De UWV-kwartaalgegevens zijn indicatief; de officiële meting van gerealiseerde extra banen vindt jaarlijks plaats.
De cijfers verschillen daarnaast in geografisch niveau. De gemeentelijke LKS-benadering wordt berekend uit CBS-voorzieningengegevens, terwijl de UWV-personencijfers over de banenafspraak betrekking hebben op arbeidsmarktregio's.
Het gaat dus om verschillende statistische grootheden. De gemeentelijke voorzieningenproxy kan niet worden gebruikt als vervanging van de brede UWV-doelgroepregistratie.
Betekenis voor gemeenten
De aanvullende gegevens maken het mogelijk om de sociale infrastructuur vanuit verschillende invalshoeken te beoordelen.
Voor beschut werk wordt zichtbaar hoeveel inwoners een indicatie hebben, hoeveel daarvan als werkzaam geregistreerd staan en hoe de gemeentelijke realisatie zich per 10.000 inwoners verhoudt tot de regio en Nederland.
Bij de banenafspraak ontstaat een vergelijkbaar onderscheid tussen de brede regionale doelgroep en de gemeentelijke voorzieningen die mede worden ingezet om mensen aan het werk te helpen.
Dat is relevant voor de keuzes van gemeenten en ontwikkelbedrijven. Een lager aantal voorzieningen per 10.000 inwoners hoeft niet automatisch te betekenen dat onvoldoende ondersteuning beschikbaar is. De samenstelling van de doelgroep, organisatie van de uitvoering en mogelijkheden bij reguliere werkgevers kunnen verschillen.
Ook voert niet ieder ontwikkelbedrijf dezelfde taken uit. Sommige organisaties richten zich vooral op Wsw en beschut werk, terwijl andere daarnaast verantwoordelijk zijn voor re-integratie, begeleiding en werkgeversdienstverlening.
De cijfers geven daarom geen rechtstreeks oordeel over de prestaties van gemeenten of ontwikkelbedrijven. Ze helpen wel om gerichter te onderzoeken welke ondersteuning nodig is en hoe die wordt georganiseerd.
Samenhang zichtbaar
Met de uitbreiding ontstaat een completer beeld van de verhouding tussen doelgroep, werk en voorzieningen.
Een indicatie beschut werk is niet hetzelfde als een gerealiseerde werkplek. De UWV-doelgroep banenafspraak is breder dan de gemeentelijke LKS-voorzieningen. En een vergelijking per 10.000 inwoners laat relatieve verschillen zien, maar verklaart nog niet waardoor die ontstaan.
Juist door deze gegevens afzonderlijk te presenteren en vervolgens in samenhang te bekijken, wordt duidelijker welke vragen gemeenten en ontwikkelbedrijven moeten beantwoorden.
Hoe verhoudt de lokale realisatie zich tot de regionale en landelijke ontwikkeling? Welke groepen hebben ondersteuning nodig? En hoe sluiten de beschikbare voorzieningen, uitvoeringscapaciteit en financiering daarop aan?
Hoe staat jouw gemeente, ontwikkelbedrijf of arbeidsmarktregio ervoor?
De cijfers voor Amsterdam zijn slechts één voorbeeld. Wil je weten hoe jouw gemeente, ontwikkelbedrijf of arbeidsmarktregio ervoor staat? In het openbare Dashboard Sociale Infrastructuur kun je zelf een selectie maken en de beschikbare gegevens over beschut werk, de banenafspraak en andere sociale indicatoren bekijken.
Vergelijk gemeentelijke voorzieningen per 10.000 inwoners met het regionale en landelijke beeld en ontdek hoe de sociale infrastructuur zich in jouw gemeente of regio ontwikkelt.
Bronnen en verantwoording
UWV – Wijzigingen doelgroepregistratie banenafspraak, 4 november 2026
Rijksoverheid – Meicirculaire gemeentefonds 2026
CBS – Statistiek Re-integratie door Gemeenten
Ontwikkelbedrijven.nl – Dashboard Sociale Infrastructuur
Methodische toelichting: de CBS-gegevens hebben betrekking op lopende voorzieningen in maart 2026, de UWV-personencijfers op Q1 2026. De vergelijkingswaarden per 10.000 inwoners zijn berekend binnen het dashboard. De LKS-benadering is een eigen voorzieningenproxy en geen officiële UWV-doelgroeptelling. Voor beschut werk is de Q1-periode afgeleid van de geïmporteerde UWV-periodereeksen.